Vragen en antwoorden - ontwerpbesluit startvergunning voor winning van aardwarmte Kerkrade

Mijnwater heeft een startvergunning aangevraagd om aardwarmte te mogen winnen uit oude mijngangen in Kerkrade. Het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) organiseert een inloopbijeenkomst. Daar krijgt u als omwonende uitleg over de aanvraag startvergunning en het ontwerpbesluit.

Nee, aanmelden is niet nodig. U kunt tussen 17:00 en 20:00 uur binnenlopen.

Medewerkers van de volgende organisaties zijn aanwezig: ministerie van Klimaat en Groene Groei, initiatiefnemer van het project (in dit geval Mijnwater), Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), Adviesgroep Economische Zaken en Klimaat van TNO (TNO-AGE) en de gemeente Kerkrade.

Bij de inloopbijeenkomst kunt u vragen stellen aan de medewerkers van de verschillende organisaties. Er is geen algemene presentatie, maar er zijn wel posters en schermen die u meer informatie kunnen bieden.

Bij de medewerkers van de aanwezige organisaties kunt u terecht voor meer informatie en vragen. Voor vragen over de procedure en besluit, kunt u ook voor of na de bijeenkomst tijdens kantooruren bellen naar 070 378 68 14. Of stuur een e-mail naar mijnbouwvergunningen@minezk.nl . Vermeld daarbij in het onderwerp ‘Startvergunning Kerkrade’.

Voor vragen over de winning van aardwarmte bij Kerkrade, neem contact op met Mijnwater of kijk op mijnwater.com/projecten/bron-kerkrade .

Meer over energiezuinig wonen en werken in de gemeente Kerkrade vindt u op Energiezuinig wonen en werken .

Mijnwater heeft een aanvraag ingediend om aardwarmte te winnen bij Kerkrade. Die aanvraag is een zogenoemde aanvraag startvergunning. Binnen dit gebied wil Mijnwater warm water oppompen uit de voormalige mijngangen onder Kerkrade. De Minister van Klimaat en Groene Groei is van plan de startvergunning te verlenen.

Op basis van deze adviezen stelt de minister een ontwerpbesluit startvergunning op. Dat ligt zes weken lang ter inzage: van 14 november tot en met 26 december 2025. Hierop kan iedereen een zienswijze geven. Na verwerking van de zienswijzen wordt een definitief besluit opgesteld.

Nadat het definitieve besluit ter inzage is gelegd, loopt er een termijn van 6 weken waarin belanghebbenden een beroepschrift kunnen indienen.

De publicatie van zowel het ontwerp- als het definitieve besluit wordt aangekondigd met een kennisgeving in de Staatscourant en in huis-aan-huisblad(en). Zie ook hieronder bij ‘Reageren op het besluit & vervolgstappen’.

Mijnwater gebruikt het warme water voor de verwarming van panden en woningen die zullen worden aangesloten op het Mijnwaternet.

Het vergunninggebied ligt in de gemeente Kerkrade. Mijnwater zal de aardwarmte gaan winnen vanaf een locatie aan de Dentgenbachweg.

Het ministerie van Klimaat en Groene Groei controleert bij de aanvraag van een startvergunning of de aanvraag volledig en ontvankelijk is. Hierna heeft zij advies gevraagd aan kennisinstituut TNO-AGE, Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), Rijkdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), de provincie(s), gemeente(n) en waterschap(pen) waarin het aangevraagde gebied ligt, en de Mijnraad. Van de organisaties die een advies hebben ingediend, is hun advies te lezen op de pagina Ardwarmte Kerkrade

Op basis van deze adviezen stelt de minister een ontwerpbesluit startvergunning op. Dat ligt zes weken lang ter inzage: van 14 november tot en met 26 december 2025. Hierop kan iedereen een zienswijze geven. Na verwerking van de zienswijzen wordt een definitief besluit opgesteld.

Nadat het definitieve besluit ter inzage is gelegd, loopt er een termijn van 6 weken waarin belanghebbenden een beroepschrift kunnen indienen.

De publicatie van zowel het ontwerp- als het definitieve besluit wordt aangekondigd met een kennisgeving in de Staatscourant en in huis-aan-huisblad(en). Zie ook hieronder bij ‘Reageren op het besluit & vervolgstappen’.

In de Mijnbouwwet is het zo geregeld dat een partij een vergunning kan aanvragen voor de opsporing en winning van aardwarmte. Dit kan een commerciële partij zijn, of bijvoorbeeld een bewonerscollectief of een gemeente. Er staan geen regels in de Mijnbouwwet welke partij een aanvraag mag doen, zolang de eventuele opsporing en winning maar veilig, verantwoord en met voldoende financiële en technische kennis kan worden uitgevoerd. In dit geval is het een consortium van de TU Delft, EBN, Shell Geothermal en Aardyn. In het ontwerpbesluit is beoordeeld dat dit consortium de activiteit veilig en verantwoord kan uitvoeren.

De minister van Klimaat en Groene Groei beoordeelt of de geplande winning schadelijk kan zijn voor het milieu en hoe de veiligheid van de put gegarandeerd blijft. Hierbij kijkt zij vooral naar de mogelijke gevolgen onder de grond, naar onder andere de veiligheid van de put, de afsluitende aardlagen en het gebruik van hulpstoffen.

De minister van Klimaat en Groene Groei beoordeelt of de aangevraagde activiteiten voldoen aan de vereisten van de Mijnbouwwet. De minister vraagt daarvoor onder andere advies van provincie, gemeente en waterschap over een aantal onderwerpen. Die adviseurs kijken naar de mogelijke gevolgen voor gebieden die belangrijk zijn voor de bescherming van grondwater en naar gebieden waar water wordt gewonnen. Ook adviseren ze over de mogelijke invloed van opsporing en winning van aardwarmte op de kwaliteit en hoeveelheid van het grondwater.

Tot en met 26 december 2025 kunt u reageren op het ontwerpbesluit. Dat kan door een zienswijze in te dienen.

U kunt op meerdere manieren een zienswijze indienen: bij de inloopbijeenkomst op 2 december is iemand aanwezig om uw zienswijze op te schrijven. Per post kunt u ook een zienswijze opsturen. Stuur deze naar:

Ministerie van Klimaat en Groene Groei
Inspraakpunt startvergunning Kerkrade
Postbus 111
9200 AC  Drachten

Zorg ervoor dat uw brief is ondertekend met uw naam en adres. Alleen dan kan deze als zienswijze in behandeling worden genomen. Dit geldt ook als er andere personen medeondertekenen.

Alle zienswijzen betrekken we bij het definitieve besluit. In een Nota van Antwoord staat of en hoe ze daarin zijn verwerkt. Het definitieve besluit wordt later gepubliceerd in de Staatscourant en huis-aan-huisbladen. Als u een geldige zienswijze heeft ingediend,¬ krijgt u een brief van het ministerie van KGG met informatie over de publicatie van het definitieve besluit en hoe u eventueel beroep kunt indienen.

Aardwarmte – ook wel geothermie genoemd – is een natuurlijke en duurzame bron om warmte uit de diepe ondergrond te halen. In Nederland zit warm water diep onder de grond, bijvoorbeeld in gesteente met kleine openingen of in oude mijngangen, zoals in Kerkrade. Hoe dieper in de aarde, hoe warmer dit water is.

Men pompt het warme water omhoog en haalt de warmte eruit. Die warmte wordt gebruikt om bijvoorbeeld gebouwen in de omgeving te verwarmen. Het afgekoelde water pompt men direct terug naar dezelfde plek onder de grond, waar het weer opwarmt.

Veel gebouwen in Nederland worden nog verwarmd met aardgas. Dat willen we veranderen. Daarom zoeken we naar duurzame oplossingen, zoals aardwarmte. Aardwarmte is een betrouwbare bron van energie. De warmtebron kan tientallen jaren meegaan. De energie wordt direct in de buurt gebruikt, dus er is geen vervoer over lange afstanden nodig. Ook komt er bij het gebruik van aardwarmte bijna geen CO₂ vrij. Lees meer op rijksoverheid.nl/aardwarmte .

Op dit moment zijn er zo'n 120 vergunningen verleend voor aardwarmteprojecten. Dit zijn bijvoorbeeld vergunningen om de mogelijkheden van aardwarmte in een bepaald gebied te onderzoeken (‘toewijzing zoekgebied’), om aardwarmteputten te mogen boren en winning van aardwarmte te starten (‘startvergunning’), en om over langere tijd aardwarmte te mogen winnen (‘vervolgvergunning’).

De meeste ervaring met aardwarmte is in Nederland opgedaan in gebieden waar kassen zijn, zoals het Westland (Zuid-Holland), de kop van Noord-Holland en de Noordoostpolder in Flevoland. De laatste jaren is meer en meer een verschuiving te zien naar gebieden waar veel mensen wonen, omdat daar ook een grote vraag naar warmte is. In Delft is er een project waarin aardwarmte een rol gaat spelen in de warmtevoorziening van woonwijken. In Den Haag gebruiken ze al aardwarmte in woonwijken.

De diepe ondergrond in Nederland is belangrijk voor hoe we hier energie opwekken en gebruiken. Vroeger, nu en in de toekomst. In het hele land vinden verschillende activiteiten plaats in de diepe ondergrond. Denk aan de winning winnen van aardgas, aardolie, aardwarmte en zout, maar ook aan de opslag van stoffen onder de grond. Grondstoffen voor energie worden uit de diepe ondergrond gehaald of daarin opgeslagen. Ook in de toekomst blijft de diepe ondergrond in Nederland belangrijk voor onze energievoorziening.

Nederland wil klimaatneutraal zijn in 2050 en stapt geleidelijk over van fossiele naar duurzame energie. De diepe ondergrond speelt een belangrijke rol in deze overgang. Nederland blijft, zolang het nodig is, inzetten op fossiele brandstoffen uit de grond voor een deel van zijn energievoorziening. Zo kunnen huishoudens die nog gas gebruiken hun huis blijven verwarmen.

Op dit moment is er nog niet voldoende duurzame energie beschikbaar om helemaal te stoppen met de winning van aardgas. Tegelijkertijd stimuleert Nederland duurzame ontwikkelingen als aardwarmte. Bij aardwarmtewinning pompen we warm water vanuit de diepe ondergrond omhoog om daarmee huizen, gebouwen en kassen te verwarmen. Afgekoeld water gaat weer terug de bodem in. Dit water warmt daar vanzelf weer op. Duurzame energie dus.

Het gebruik van de diepe ondergrond is niet helemaal zonder risico’s, al is de kans op schade erg klein. Op plekken in Nederland waar activiteiten in de diepe ondergrond plaatsvinden, hebben mensen in de omgeving zorgen. De overheid neemt deze zorgen serieus en zorgt voor veilig en verantwoord gebruik van de diepe ondergrond via vergunningen en het betrekken van de omgeving. Dit doet de overheid bijvoorbeeld door de organisatie van informatieavonden en de verspreiding van folders als ergens een activiteit in de diepe ondergrond gaat plaatsvinden.

Bedrijven moeten een vergunning aanvragen voor winning van aardwarmte. Het ministerie van Klimaat en Groene Groei verleent deze vergunningen alleen als de activiteiten veilig en verantwoord zijn voor mens, milieu en natuur. Daarom krijgt het ministerie vooraf advies van verschillende partijen , zoals kennisinstituut TNO-AGE, Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), Rijkdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), de provincie(s), gemeente(n) en waterschap(pen) waarin het aangevraagde gebied ligt, en de Mijnraad.

Dat betekent niet dat er na het geven van de vergunning helemaal geen risico’s zijn. Het betekent wél dat mogelijke gevolgen, zoals beweging van de bodem, niet tot onveilige situaties leiden.

Veiligheid staat voorop. Bedrijven en overheid spannen zich in om schade te voorkomen.

Tegelijkertijd kan er helaas altijd iets gebeuren. Net als bij woning- of wegenbouw moet duidelijk zijn waar mensen zich kunnen melden in geval van schade. In dit geval is dat Mijnwater.

Mijnwater is daarmee aansprakelijk voor eventuele schade die ontstaat door bodembeweging als gevolg van de aanleg of gebruik van een mijnbouwwerk, en wettelijk verplicht om schades ontstaan door deze mijnbouwactiviteiten te vergoeden.

Na de sluiting van steenkoolmijnen in de jaren zeventig zijn de mijnen volgelopen met water. Daardoor is de bodem gaan stijgen. Dit kan leiden tot schade aan de woning. De eerste woningeigenaren in Zuid-Limburg met schade door mijnbouw, kunnen vanaf eind december 2025 een claim indienen. De regeling gaat in fases open vanaf 22 december 2025 op basis van postcodes. De rijksoverheid is verantwoordelijk voor deze regeling mijnbouwschade.