Betrokken partijen bij de energietransitie

De energietransitie is een grote opgave waar veel partijen samen aan werken. Van de Rijksoverheid tot gemeenten, van netbeheerders tot bedrijven. Iedere partij heeft een eigen rol. Samen zorgen zij ervoor dat het energiesysteem verandert en klaar is voor de toekomst. Op deze pagina vindt u meer informatie over de betrokken partijen en welke rol zij hebben.

De Rijksoverheid

De Rijksoverheid bepaalt de koers voor de energietransitie en maakt daarvoor landelijke afspraken. Met nationale plannen en bijpassende doelen, zodat duidelijk is waar we naartoe werken. Ook is de Rijksoverheid verantwoordelijk voor:

wetgeving en beleid voor energie en klimaat,
regels voor de energiemarkt, zodat energie betaalbaar blijft en voor iedereen toegankelijk,
vergunningen en procedures voor nationale energieprojecten, op de Noordzee en op land,
het geven van subsidies en andere manieren om duurzame energie te stimuleren,
en de internationale samenwerking met andere landen.

Binnen de Rijksoverheid werken meerdere ministeries samen.

Economische Zaken en Klimaat (EZK)

Dit ministerie is verantwoordelijk voor het energiebeleid en het energiesysteem als geheel.

Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO)

Dit ministerie kijkt waar energieprojecten in Nederland een plek krijgen en richt zich op het verduurzamen van de woningbouw.

Infrastructuur en Waterstaat (I&W)

Dit ministerie zorgt dat projecten passen binnen regels voor milieu, water en leefomgeving. Het is ook verantwoordelijk voor ruimte op de Noordzee en het kijkt naar nucleaire veiligheid en stralingsbescherming bij kernenergie.

Uitvoeringsorganisaties

De Rijksoverheid wordt in de uitvoering vaak ondersteund door organisaties als de  Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en Rijkswaterstaat (RWS).

Provincies en gemeenten: van plan naar praktijk

Provincies en gemeenten zorgen ervoor dat energieplannen regionaal en lokaal een plek krijgen.

Provincies vertalen landelijke plannen naar de regio. Voor regionale energieprojecten zorgen zij dat keuzes voor locaties en benodigde vergunningen worden gemaakt. Ook overzien provincies dat doelen voor het opwekken van duurzame energie door wind en zon worden gehaald. Die doelen komen uit de Regionale Energie Strategiëen . Daarnaast werken provincies samen met netbeheerders aan het oplossen van knelpunten op het volle stroomnet.

Gemeenten staan het dichtst bij inwoners en bedrijven. Zij maken plannen voor wijken, bijvoorbeeld voor het aardgasvrij maken van woningen, en betrekken inwoners bij keuzes. Ook zorgen gemeenten voor lokale vergunningen en de uitvoering in de praktijk.

Netbeheerders: bouwen en beheren het energiesysteem

Netbeheerders zorgen ervoor dat energie bij huishoudens en bedrijven terechtkomt. Zij maken daarvoor plannen en nemen het initiatief om projecten te ontwikkelen. Ze leggen kabels en leidingen aan, bouwen stations en zorgen dat het netwerk betrouwbaar blijft.

De landelijke netbeheerder TenneT beheert het hoogspanningsnet. Gasunie beheert het gasnet en werkt aan een landelijk waterstofnetwerk. In de regio zijn netbeheerders zoals Stedin , Liander en Enexis verantwoordelijk voor het stroom- en gasnet.

Werknemers van Stedin bij infrastructuur van het stroomnet

Tennet

TenneT is de beheerder van het landelijke stroomnet. Deze partij zorgt dat elektriciteit veilig vervoerd wordt over het hoogspanningsnet en werkt aan het net voor de energietransitie.

Gasunie

Gasunie beheert het netwerk van buisleidingen waardoor nu vooral gas, maar straks ook meer waterstof, vervoerd wordt. Deze partij bereidt dit net voor op de energietransitie.

Toezicht en rechtsbescherming

Verschillende organisaties zorgen ervoor dat de energietransitie eerlijk en zorgvuldig verloopt.

Autoriteit Consument & Markt (ACM)

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht op de energiemarkt. Het bewaakt eerlijke prijzen, controleert of netbeheerders efficiënt werken, en beschermt consumenten en bedrijven. Zo blijft energie betaalbaar en eerlijk verdeeld.

De Raad van State

De Raad van State beoordeelt of besluiten van de overheid juridisch kloppen. Inwoners en organisaties kunnen hier in beroep gaan tegen besluiten. Zo zorgen we ervoor dat besluiten zorgvuldig worden genomen en goed zijn onderbouwd.

Bedrijven

Bedrijven spelen een grote rol in de uitvoering van de energietransitie. Zij ontwikkelen en bouwen energieprojecten, investeren in duurzame energie en passen hun bedrijfsprocessen aan. Ook zijn bedrijven een belangrijke bron voor innovaties.

Branche-organisaties

Deze organisaties vertegenwoordigen de partijen die betrokken zijn bij de energietransitie. Voorbeelden hiervan zijn Het Interprovinciaal Overleg (IPO), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), Netbeheer Nederland (NBNL) en VNO-NCW (bedrijven). Ook binnen de energiesector zijn er verschillende organisaties die werken aan de energietransitie, zoals de Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie (NVDE), Energie-Nederland, Holland Solar en Energy Storage NL. Al deze organisaties delen kennis, stemmen beleid af en vertegenwoordigen gezamenlijke belangen van hun achterban richting het Rijk.

Meer weten?

Samenwerkingsverbanden

Betrokken partijen werken vaak samen in verschillende vormen. Zo zijn er nationale programma’s waarin partijen samenwerken aan een specifieke opgave.

In de regio’s werken overheden, zoals provincies en gemeenten, en netbeheerders samen met de zogenoemde energyboards en energieregio’s. In de energyboards kijken partijen samen naar de ontwikkeling van het energienet in de provincie en worden knelpunten voor het volle stroomnet aangepakt. In energieregio’s werken overheden en netbeheerders samen om projecten voor wind, zon en warmte samen te realiseren.