Energieknooppunt Zeeland
Zeeland speelt een belangrijke rol in het Nederlandse energiesysteem. Door de ligging aan de kust komt hier relatief veel energie van windparken op zee aan land. Ook staat in Borssele de enige kerncentrale van Nederland (voor de opwek van energie), en Zeeland is in beeld als locatie om meer kerncentrales te bouwen. De industrie van Zeeland is belangrijk voor bijvoorbeeld de chemie-, energie-, staal- en voedingssector. Ze levert producten en grondstoffen waar wij dagelijks gebruik van maken.
Energietransitie in Zeeland
De energietransitie biedt ook kansen voor Zeeland. Op korte termijn betekent het dat nieuwe woningen gebouwd kunnen worden en inwoners kunnen overstappen op elektrische auto's. Op de middellange termijn kunnen bedrijven, zoals in het Sloegebied, verduurzamen en verder innoveren. Op de lange termijn draagt dit bij aan het tegengaan van klimaatverandering, schonere lucht en verbeterde gezondheid.
Zeeland in de steigers
De komende jaren wordt op veel plekken gewerkt aan het nieuwe energiesysteem en de nieuwe energie-infrastructuur van Zeeland. Het nieuwe energiesysteem wordt steeds zichtbaarder, ook bij u in de buurt. Denk bijvoorbeeld aan een nieuw station voor elektriciteit in de buurt van een dorp, een nieuwe hoogspanningsmast of een windmolen in het landschap. Deze werkzaamheden zorgen soms tijdelijk voor overlast. Op de kaart ziet u welke landelijke en provinciale projecten nu in aanbouw zijn.
Landelijke en regionale energieprojecten
Grote energieprojecten lopen vaak door meerdere gemeenten of provincies, zijn belangrijk voor heel Nederland en hebben invloed op de leefomgeving. Daarom wordt zo’n project niet alleen lokaal geregeld, maar op landelijk niveau. Deze projecten volgen een procedure voor besluiten en het verlenen van vergunningen, voordat er gestart kan worden met de bouw. Die procedure noemen we ook wel de Projectprocedure.
Het Rijk (de landelijke overheid) heeft bij deze projecten een belangrijke rol en coördineert deze procedures. Zo zorgt het Rijk ervoor dat een groot energieproject goed wordt voorbereid, dat iedereen kan meedenken en dat er uiteindelijk een besluit wordt genomen. Dit gebeurt in samenwerking met de initiatiefnemer van een project.
Kleinere projecten
Naast grote projecten zijn er ook kleine energieprojecten, zoals extra transformatorhuisjes in woonwijken, de verzwaring van het lokale stroomnet en de ontwikkeling van het warmtenet.
Deze projecten zorgen ervoor dat stroom en warmte bij u thuis kunnen komen. Meer informatie hierover vindt u bij uw gemeente.
Projecten in procedure in Zeeland
Ontwikkelingen in Zeeland
Via de Schelde is het energiecluster in Zeeland nauw verbonden met de industriegebieden in Antwerpen en Gent. Dit grensoverschrijdende industriecluster profileert zich nadrukkelijk als ‘Energyport’, met focus op waterstofimport, CO₂-opslag (CCS), de aanlanding van windenergie op zee en verdere elektrificatie. In Zeeland lopen de komende jaren ook meerdere grootschalige energieprojecten. Met name de Kanaalzone bij Terneuzen en het Sloegebied bij Borssele en Vlissingen-Oost in beeld voor grootschalige energieprojecten.
Windenergie van de Noordzee
Één van de grootste projecten is de aanleg van kabels om windenergie van zee aan land te brengen.
IJmuiden Ver Alpha
en
Nederwiek 1
zijn de projecten die deze kabels moeten realiseren en die rond 2030 in werking moeten zijn. De toekomstige windparken van deze verbindingen leveren samen een enorme hoeveelheid stroom die via kabels naar het Sloegebied wordt gebracht en vervolgens op het net.
Kernenergie
De bestaande kerncentrale in Borssele kan mogelijk langer open blijven. Daarnaast onderzoekt het Rijk locaties voor de bouw van nieuwe kerncentrales. Daarbij worden verschillende locaties onderzocht. In Zeeland betreft dit de omgeving rondom Terneuzen (Mosselbanken/Paulinapolder). De locatie in het Sloegebied komt op basis van de huidige onderzoeken niet meer in aanmerking als voorkeursalternatief.
Stroom
Daarnaast wordt hard gewerkt aan de uitbreiding van het stroomnet. Er komt een nieuw
hoogspanningsstation in het Sloegebied
en er wordt
een nieuwe hoogspanningsverbinding naar Zeeuws-Vlaanderen
aangelegd. Op veel plekken in Zeeland worden bestaande elektriciteitsstations uitgebreid, zoals in Middelburg, Oostburg, Borssele en Rilland.
Waterstof en warmte
In Zeeland wordt
een landelijke infrastructuur voor waterstof
opgezet, waarbij zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van bestaande aardgasleidingen. Daarnaast wordt er gewerkt aan regionale aftakkingen voor lokale bedrijven.
Verder is een nieuw warmtenet in ontwikkeling om woningen en bedrijven op een duurzame manier van warmte te voorzien. Dit warmtenet wordt de komende jaren uitgerold in de regio Bevelanden, Zeeuws-Vlaanderen en Walcheren. Voor de industrie wordt ook infrastructuur gebouwd om CO2 af te vangen en op te slaan in lege gasvelden onder de Noordzee. Dit helpt om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.
Netcongestie in Zeeland
Net als in veel deel van Nederland staat in Zeeland het net onder druk. Uit congestieonderzoek van TenneT en Stedin blijkt dat de vraag naar elektriciteit sneller groeit dan het netwerk kan worden uitgebreid. Vooral de verduurzaming van de industrie, de productie van waterstof en nieuwe batterijsystemen vragen veel extra capaciteit. Daardoor kunnen niet alle bedrijven direct een nieuwe of zwaardere aansluiting krijgen. De komende jaren wordt het net daarom stap voor stap uitgebreid. Ook wordt gewerkt met slimme oplossingen, zoals flexibel gebruik van het elektriciteitsnet, zodat bestaande capaciteit beter kan worden benut. Bekijk hier ook de capaciteitskaart van netbeheerders.
Daarnaast is onderzocht hoe nieuwe kerncentrales en extra aanlandingen van wind op zee passen in het toekomstige energiesysteem. Uit deze analyses blijkt dat het combineren van veel windenergie van zee én nieuwe kerncentrales in Zeeland grote uitdagingen oplevert voor het hoogspanningsnet. Daarom kijkt het Rijk bij de verdere ontwikkeling van het energiesysteem niet alleen naar afzonderlijke projecten, maar ook naar de samenhang tussen nieuwe elektriciteitsproductie, uitbreiding van het net en de groei van de vraag naar elektriciteit in de regio. Meer informatie vindt u hierover op de pagina over de nieuwe kerncentrales .
Wie werken aan energie in Zeeland?
Aan het energiesysteem in Zeeland werken onder andere de Rijksoverheid, Provincie Zeeland, gemeenten, netbeheerders en andere partners samen. Ieder vanuit een eigen rol en verantwoordelijkheid, met één gezamenlijk doel: een betrouwbaar en toekomstbestendig energienet voor Zeeland. Voor meer informatie daarover verwijzen wij u graag naar de volgende websites: