Energie in Fryslân

De groei in vraag en aanbod van energie zet het energiesysteem onder druk en leidt op veel plekken tot netcongestie: het stroomnet raakt vol. Daarom moet het energiesysteem de komende jaren worden uitgebreid en versterkt, met onder andere een zwaarder stroomnet en nieuwe energie-infrastructuur. De ruimte hiervoor is beperkt. Vooral in het westen, waar de ruimtedruk groter is, moeten energieprojecten een plek krijgen naast woningbouw, landbouw, natuur en recreatie, met oog voor het Friese landschap en de open ruimte. De energietransitie brengt ook kansen met zich mee voor een duurzamere toekomst. Om die overgang mogelijk te maken, is samenwerking van iedereen nodig. Lees hier wat er speelt in Fryslân en wat dit betekent voor uw omgeving. 

Fryslân in het energienet van de toekomst

Fryslân speelt een belangrijke rol in het Nederlandse energienet. In de provincie wordt duurzame energie zowel opgewekt als aan land gebracht. Dit gebeurt bijvoorbeeld via Windpark Fryslân in het IJsselmeer, via windenergie van de Noordzee en zonnepanelen op (grote) daken. Fryslân is daarmee een knooppunt waar energie samenkomt en via het stroomnet wordt verdeeld binnen de provincie en wordt doorgevoerd naar andere delen van Nederland. 

In Fryslân vinden verschillende activiteiten in de diepe ondergrond plaats, zoals het winnen van zout en  aardgas uit kleine gasvelden.

Landelijke en regionale energieprojecten

Grote energieprojecten lopen vaak door meerdere gemeenten of provincies, zijn belangrijk voor heel Nederland en hebben invloed op de leefomgeving. Daarom wordt zo’n project niet alleen lokaal geregeld, maar op landelijk niveau. 

Het Rijk (de landelijke overheid) heeft bij deze projecten een belangrijke rol en coördineert deze procedures. Zo zorgt het Rijk ervoor dat een groot energieproject goed wordt voorbereid, dat iedereen kan meedenken en dat er uiteindelijk een besluit wordt genomen. Dit gebeurt in samenwerking met de initiatiefnemer van een project.

Kleinere projecten

Naast grote projecten zijn er ook kleine energieprojecten, zoals extra transformatorhuisjes in woonwijken, de verzwaring van het lokale stroomnet en de ontwikkeling van het warmtenet. 

Deze projecten zorgen ervoor dat stroom en warmte bij u thuis kan komen. Meer informatie hierover vindt u bij uw gemeente of op de website van Liander .

Ondergrondse activiteiten

Ook het gebruik van de diepe ondergrond speelt een belangrijke rol in de energietransitie. Nederland heeft in de overgang naar een duurzaam energienet nog fossiele energiebronnen nodig. In Fryslân vinden verschillende activiteiten in de diepe ondergrond plaats, zoals het winnen van zout en  aardgas uit kleine gasvelden. Veel industrieën gebruiken zout in producten die we dagelijks gebruiken en voor het maken van bijvoorbeeld batterijen en windmolens. In de energietransitie blijft aardgas tot minstens 2045 een belangrijke energiebron. Gaswinning zorgt ervoor dat er altijd energie beschikbaar is. Ook wanneer duurzame bronnen minder opwekken. Gaswinning maakt ons bovendien minder afhankelijk van het importeren van gas. Zo komen we niet in een koud huis te zitten en kan de industrie blijven draaien. De voorwaarde is wel dat dit op een veilige en verantwoorde manier gebeurt. Nieuwe winning van olie, gas en zout onder de Waddenzee is inmiddels wettelijk uitgesloten.

Toekomstbestendig Fryslân

Tegelijkertijd groeit Fryslân uit tot een regio waar duurzame stroom en lokale warmte centraal staan. Wetterskip Fryslân onderzoekt samen met andere partijen de mogelijkheden van aquathermie voor warmtenetten, zoals met het project Warm Heeg . Aquathermie is het gebruiken van warmte uit water, zoals uit rivieren, meren of afvalwater, om gebouwen te verwarmen. De landbouwsector draagt bij via de productie van biogas. Allerlei initiatieven, van windparken tot zonne-energie en van aquathermie tot warmtenetten, zorgen voor een betrouwbaar en duurzaam energiesysteem van de toekomst. 

Fryslân in de steigers

De komende jaren wordt op veel plekken gewerkt aan het nieuwe energiesysteem en de nieuwe energie-infrastructuur van Fryslân.

Werkzaamheden en overlast

Het nieuwe energiesysteem wordt steeds zichtbaarder, ook bij u in de buurt. Denk bijvoorbeeld aan een nieuw station voor stroom in de buurt van een dorp, een nieuwe hoogspanningsmast of een windmolen in het landschap. Deze werkzaamheden zorgen soms tijdelijk voor overlast. Op de kaart ziet u welke landelijke en provinciale projecten nu in aanbouw zijn.