Netcongestie
U leest en hoort er steeds meer over: het stroomnet raakt op veel plekken vol. Dit noemen we netcongestie. Dit kan betekenen dat nieuwe woningen en andere voorzieningen niet direct een aansluiting kunnen krijgen op het stroomnet. Op deze pagina leest u meer over waarom het stroomnet vol zit, wat u hiervan merkt en welke maatregelen genomen worden om dit te voorkomen.
Wat is netcongestie?
Er zijn twee belangrijke oorzaken waardoor het stroomnet vol is:
- We gebruiken voor steeds meer zaken stroom, zoals voor elektrisch rijden en het verwarmen van onze huizen. Ook bedrijven gebruiken steeds vaker stroom voor hun machines. Daardoor ontstaan op sommige momenten grote pieken in het stroomgebruik.
- Er wordt ook steeds meer stroom opgewekt. Steeds meer huishoudens en bedrijven hebben zonnepanelen. Op zonnige momenten wordt veel stroom tegelijk teruggeleverd aan het stroomnet. Maar een groot deel van het huidige stroomnet is aangelegd voor een situatie waarin stroom vooral één kant op ging: van elektriciteitscentrales naar gebruikers. Tegenwoordig gaat stroom steeds vaker twee kanten op. Daardoor raakt het net op sommige momenten sneller vol.
Het huidige stroomnet is niet gemaakt om zoveel stroom tegelijk te ontvangen en te leveren. Vooral op piekmomenten (veelal tussen vier uur 's middags en negen uur 's avonds) kan het stroomnet niet alle elektriciteit tegelijk vervoeren.
Waarom is dit een probleem?
Door netcongestie is er niet overal direct ruimte voor nieuwe of zwaardere aansluitingen op het stroomnet. Dit heeft grote impact op de Nederlandse economie en leidt tot problemen als er niet meer voldoende ruimte is om ook huizen, scholen, politiebureaus en defensiekazernes aan te sluiten.
Netcongestie kan ook gevolgen hebben voor bestaande aansluitingen. Zo kan het op sommige momenten nodig zijn om de teruglevering van zonnepanelen te beperken. Ook kan het stroomnet kwetsbaarder worden voor storingen als het zwaar wordt belast.
Hoe staat het ervoor?
Landelijk en regionaal aantal verzoeken voor afname van stroom, tegenover het aantal voor invoeding van stroom
Wachtrijen groeien
Bij zowel TenneT als de regionale netbeheerders staan partijen in de wachtrij voor transportcapaciteit. Bij TenneT was in 2024 een piek in het aantal verzoeken te zien; in 2025 nam dit aantal af. Bij de regionale netbeheerders nam vooral het aantal verzoeken voor afname in 2025 verder toe.
Verschillen per provincie
Om netcongestie tegen te gaan wordt het stroomnet uitgebreid, maar dit kost tijd. Hoe vol het stroomnet is en wat u daarvan merkt, en wanneer het kan worden opgelost, verschilt per gebied. De grootste wachtrij is te zien in de gebieden Noord-Holland en Flevopolder, Utrecht en Gelderland. In deze gebieden zijn de netuitbreidingen volgens de planning tussen 2035 en 2036 gereed. Meer weten over ontwikkelingen per gebied? Bekijk dan de pagina's per provincie .
Totaal afname en invoeding van stroom per regio
Voorrangsregels
Omdat het stroomnet in bijna heel Nederland vol is, werken netbeheerders met een wachtrij. Daarbij gelden landelijke voorrangsregels. Als de ruimte op het stroomnet bijna vol is, krijgen maatschappelijk belangrijke voorzieningen, zoals ziekenhuizen, woningen en scholen, voorrang. Ook andere partijen kunnen onder bepaalde voorwaarden voorrang krijgen. Voor andere partijen kan dit betekenen dat zij langer moeten wachten op een nieuwe of zwaardere aansluiting. Hierdoor kunnen bouw- en verduurzamingsplannen vertraging oplopen.
Verschillen per provincie
Hoe vol het stroomnet is en wat u daarvan merkt, verschilt per gebied. In sommige gebieden is het stroomnet zo vol dat nieuwe huizen of bedrijven niet meteen een aansluiting krijgen of is een verzwaring van de huidige aansluiting nog niet mogelijk. In andere gebieden kan er nog meer ruimte zijn. Lees op de pagina's per provincie meer over het volle stroomnet in uw regio.
Wat merkt u hiervan?
Als u thuis of in uw bedrijf geen zwaardere aansluiting nodig heeft, verandert er meestal niets voor u. Bent u aan het verbouwen of wilt u uw bedrijf uitbreiden? Laat dan eerst door een installateur of adviseur controleren of u daarbij een zwaardere aansluiting nodig heeft. Voor bijvoorbeeld een warmtepomp of laadpaal is dat niet altijd nodig. Heeft u wel een zwaardere aansluiting nodig? Vraag deze dan op tijd aan. Het kan zijn dat u op een wachtrij wordt geplaatst en daardoor niet direct kunt starten.
Heeft u een publieke laadpaal in uw omgeving? Dan merkt u misschien dat deze langzamer laadt op drukke momenten. Ook kunt u verschil merken in de kosten. Bij sommige energiecontracten is stroom op drukke momenten duurder.
Meer over nieuwe of zwaardere stroomaansluitingen op Rijksoverheid.nl
Wat gebeurt er om netcongestie op te lossen?
De overheid, netbeheerders, bedrijven en bewoners werken aan oplossingen om netcongestie tegen te gaan. Belangrijke maatregelen zijn:
- het stroomnet uitbreiden met nieuwe kabels en stations;
- de regels aanpassen als dat nodig is om het stroomnet sneller uit te breiden;
- stroom op andere momenten gebruiken;
- stroom opslaan, bijvoorbeeld in batterijen ;
- stroom omzetten naar andere vormen, zoals warmte of waterstof ;
- stroom zoveel mogelijk lokaal gebruiken. Bijvoorbeeld doordat bedrijven op hetzelfde terrein energie met elkaar delen (een energiehub).
Slim omgaan met het bestaande net: flexibele contracten
Het stroomnet uitbreiden kost tijd. Daarom zoeken we ook naar manieren om de bestaande capaciteit beter te benutten. Een van die manieren zijn flexibele contracten. Bedrijven en andere gebruikers kunnen bijvoorbeeld afspreken dat zij op drukke momenten minder stroom gebruiken of minder aan het net leveren. Daar krijgen zij een vergoeding of korting voor. Met deze aanpak wordt steeds meer ruimte gecreëerd op het net: in 2025 wel 1,35 GW.
Wat kunt u zelf doen?
Iedereen kan bijdragen aan een slimmer gebruik van het stroomnet. Bijvoorbeeld door elektriciteit zoveel mogelijk buiten de drukste uren (16.00-21.00 uur) te gebruiken en energie te besparen. Daarmee benut u het stroomnet efficiënter en voorkomt u onnodige piekbelasting. Lees op de website van Zet ook de Knop om wat u meer kunt doen om overbelasting van het net te voorkomen.
Voor bedrijven en ondernemers zijn er subsidies, oplossingen en ondersteuning om slim om te gaan met elektriciteit. U kunt voor meer informatie en advies bij het loket netcongestie terecht.
Veelgestelde vragen
Neem hiervoor contact op met uw netbeheerder. U vindt uw netbeheerder door uw postcode en huisnummer in te vullen op Mijnaansluiting.nl . Meer informatie over de brede ontwikkelingen in uw provincie vindt u op de overzichtpagina’s per provincie .
Ook bedrijven passen het gebruik van stroom aan. Bijvoorbeeld door machines op andere momenten te laten draaien, stroom op te slaan of samen te werken met andere bedrijven.
Dat gebeurt al. Netbeheerders en de overheid werken aan uitbreiding van het stroomnet. Maar dit kost veel tijd, ruimte en geld. Het aanleggen en uitbreiden van het stroomnet duurt vaak meerdere jaren. Daarom is dit niet de enige oplossing.
In de meeste gevallen kunt u nog steeds zonnepanelen installeren. Wel is het verstandig om vooraf advies in te winnen over een installatie die past bij uw eigen stroomverbruik. Hoe meer opgewekte stroom u direct zelf gebruikt, hoe minder u hoeft terug te leveren aan het stroomnet.
Voor huishoudens zijn geen specifieke subsidies voor netcongestie. Wel zijn er subsidies voor het verduurzamen van uw huis, bijvoorbeeld voor een warmtepomp of isolatie. Bekijk op de Energiesubsidiewijzer welke subsidies er zijn voor het verduurzamen van uw huis.
Heeft u een laadpaal, thuisbatterij of (hybride) warmtepomp? In Gelderland, Utrecht en delen van de Flevopolder en Noord-Brabant kunt u dan meedoen aan een samenwerking voor slimme aansturing. Uw energieleverancier stuurt deze apparaten dan automatisch aan op momenten dat het stroomnet minder druk is. Zo helpt u mee om pieken op het stroomnet te verminderen, terwijl uw auto gewoon opgeladen is en uw woning comfortabel blijft. Voor sommige programma's ontvangt u bovendien een vergoeding.
Ga naar de begrippenlijst .