Nationaal plan energiesysteem (NPE)

Nederland werkt aan een energiesysteem dat weerbaar, duurzaam en concurrerend is. Het Nationaal Plan Energiesysteem (NPE) beschrijft hoe het energiesysteem zich de komende jaren en richting 2040 en 2050 moet ontwikkelen. 

Het Nationaal Plan Energiesysteem geeft richting

Het Nationaal Plan Energiesysteem is een richtinggevend plan. Het beschrijft welke ontwikkeling van het energiesysteem nodig is en welke keuzes daarvoor de komende jaren nodig zijn. Dat doen we niet per project of voor een enkele energiebron, maar we kijken vanuit de gehele energievoorziening naar wat er in de toekomst nodig is. Vanaf die vooruitblik redeneren we terug naar vandaag.

De eerste versie van dit plan is in 2023 opgeleverd en wordt steeds aangepast. Het kabinet werkt toe naar een volledig nieuw NPE in 2029.

2026: het NPE is geactualiseerd

Het kabinet heeft in 2026 het Nationaal Plan Energiesysteem geactualiseerd op basis van recente ontwikkelingen en nieuwe inzichten.

Lees hier het geactualiseerde NPE

Wat staat er in het NPE?

De hoofdrichting van het NPE blijft overeind: Nederland werkt toe naar een duurzaam energiesysteem met veel meer energie van eigen bodem en een verantwoord afbouw van fossiele energie. 

Tegelijkertijd zijn er nieuwe inzichten. Zo is de verwachte energievraag lager dan in 2023, verandert de energievraag sterk en is de ontwikkeling van hernieuwbare waterstof minder snel gegaan dan eerder verwacht. Ook zijn geopolitieke ontwikkelingen en de problemen rond netcongestie belangrijker geworden. 

De belangrijkste ontwikkelingen

Elektriciteit wordt steeds belangrijker

In 2040 moet 45% van het energiegebruik elektrisch zijn. Elektriciteit helpt om woningen, vervoer en bedrijven schoner te maken. Voor sommige toepassingen, in bijvoorbeeld de industrie, zijn andere duurzame energiebronnen nodig zoals waterstof en duurzame koolstof. 

Meer duurzame energie van eigen bodem

Nederland blijft investeren in duurzame energie. In 2040 moeten windparken op zee 30 tot 40 GW wind opbrengen, zonne-energie 75 tot 95 GW en windparken op land 12 tot 14 GW. Ook kernenergie krijgt een belangrijke rol in de toekomstige energiemix.  

Een weerbaarder energiesysteem

Het gebruik van elektriciteit groeit, en steeds meer energie komt van duurzame bronnen zoals zon en wind. Daarom moet het elektriciteitsnet worden uitgebreid. Tegelijkertijd moet het bestaande net beter worden benut. Het aanpakken van netcongestie krijgt daarom de hoogste prioriteit. Het kabinet wil procedures versnellen, de uitvoeringskracht versterken en beter samenwerken met netbeheerders en medeoverheden. 

Energiebesparing en betaalbaarheid

Minder energie gebruiken blijft belangrijk. Dat helpt om de kosten laag te houden en het energiesysteem beheersbaar. Daarom blijft het kabinet inzetten op onder meer isolatie, warmtepompen, efficiënt energiegebruik en duurzame mobiliteit. 

Meer weerbaarheid en energie-onafhankelijkheid

Nederland wil minder afhankelijk worden van fossiele energie (zoals olie en gas) uit het buitenland. Het NPE zet daarom in op meer energie van eigen bodem, bijvoorbeeld met windmolens op zee en zonnepanelen. Ook kijken we naar verschillende leveranciers van energie zodat we niet van één land afhankelijk zijn. Ook de fysieke en digitale weerbaarheid van energie-infrastructuur krijgt meer aandacht.

Prioriteiten voor de komende jaren

Met de actualisatie van het plan geeft het kabinet ook aan waar komende jaren die prioriteiten zijn:

1. Zorgen dat het elektriciteitsnet sneller wordt uitgebreid en beter wordt benut
2. Zorgen dat elektriciteit een grotere rol krijgt in woningen, mobiliteit en bedrijven
3. Zorgen dat er voldoende vraag ontstaat naar duurzame energie en ruimte is voor flexibiliteit en opslag
4. Minder energie gebruiken en voorkomen dat het energiesysteem onnodig duur wordt
5. Minder afhankelijk worden van fossiele import en zorgen voor robuuste energievoorziening en importketens.

Hoe worden partners betrokken?

Het nieuwe energiesysteem heeft effect op alle Nederlanders. Daarom zijn bij het maken en actualiseren van het Nationaal Plan Energiesysteem medeoverheden, bedrijven en andere maatschappelijke organisaties nauw betrokken. Zij hebben meegedacht en input gegeven in verschillende rondes met consultatiesessies.

Wat betekent het NPE voor u?

Het NPE gaat over de manier waarop we in Nederland energie opwekken, vervoeren, opslaan en gebruiken. Dat verandert de komende jaren. Ook als u daar niet direct mee bezig bent, kunt u daar iets van merken. 

Elektriciteit gebruiken wordt belangrijker

Steeds meer toepassingen werken op elektriciteit, zoals auto's, warmtepompen en delen van de industrie. Wanneer u elektriciteit gebruikt, kan daardoor ook belangrijker worden.

Uw energievoorziening thuis verandert

Dat kan bijvoorbeeld door meer stroom in plaats van aardgas te gebruiken. Ook gaan we meer gebruik maken van warmte. U wordt bijvoorbeeld wellicht aangesloten op een warmtenet. 

U kunt werkzaamheden in uw omgeving tegenkomen

Om het energiesysteem uit te breiden zijn nieuwe kabels, leidingen en elektriciteitsstations nodig. Dat betekent dat er de komende jaren op veel plaatsen werkzaamheden zijn. 

Op de pagina van uw provincie lees u meer over de energieontwikkelingen in uw omgeving.

Documenten uit het geactualiseerde NPE

Een nadere uitwerking en onderbouwing van de inhoudelijke lijnen uit de actualisatie van het NPE vindt u in het verdiepingsdocument.

Lees het verdiepingsdocument

Het participatieverslag beschrijft hoe de gesprekken met betrokkenen over de actualisatie van het Nationaal Plan Energiesysteem eruit hebben gezien en welke inzichten dat heeft opgeleverd.

Lees het participatieverslag

In 2023 werd het vorige Nationaal Plan Energiesysteem aangeboden. De aanbiedingsbrief en bijlagen van dit plan vindt u op Rijksoverheid.nl .