Vragen en antwoorden zoutwinning Heiligerlee

In 2024 heeft het Ministerie van Klimaat en Groene Groei een verzoek tot instemming met het gewijzigde winningsplan Heiligerlee ontvangen van Nobian. Nobian geeft aan tot en met 2035 zout te willen winnen uit vier van de elf bestaande zoutwinningcavernes. Sinds 1957 wordt er zout gewonnen uit het caverneveld Heiligerlee in de gemeente Oldambt.

Bij de inloopbijeenkomst zijn stands waar u vragen kunt stellen aan de medewerkers van de verschillende organisaties. Medewerkers van de volgende organisaties zijn aanwezig: ministerie van Klimaat en Groene Groei, Nobian, TNO en het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

Nee, aanmelden is niet nodig. U kunt tussen 17.00 en 20.00 uur over de informatiemarkt lopen.

Er is geen plenaire sessie. U kunt inlopen wanneer u wilt en vrij rondlopen door de ruimte.

Bij het ministerie van Klimaat en Groene Groei kunt u onder meer terecht voor vragen over:

• de procedure, van aanvraag tot ontwerpbesluit;
• reactietermijn en reactiemogelijkheid bij het besluit & hoe een zienswijze in te dienen;
• hoe en waarop een winningsplan wordt beoordeeld (criteria);
• nut en noodzaak van zoutwinning in Nederland.

Bij Nobian kunt u terecht voor vragen over het winningsplan. Medewerkers van SodM kunnen u meer vertellen over toezicht en handhaving. Voor informatie over de diepe ondergrond zijn collega’s van kennisinstituut TNO aanwezig.  

Tijdens kantooruren kunt u ook contact opnemen met medewerkers van het ministerie van Klimaat en Groene Groei. Bel 070 379 69 70 of mail naar mijnbouwvergunningen@minezk.nl . Vermeld daarbij dat het gaat om het winningsplan Heiligerlee.

Van 28 augustus tot en met 8 oktober 2025 kunt u reageren op het ontwerpbesluit op het winningsplan. Dat kan op een aantal manieren: bij de inloopbijeenkomst is een notulist aanwezig om uw mondelinge zienswijze op te nemen. U kunt ook per post, via e-mail of telefonisch een zienswijze indienen. Hoe dat precies gaat, vindt u op de pagina Hoe kunt u reageren op een (ontwerp)besluit? .

Op de aanvraag wijziging winningsplan van Nobian is de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure (UOV) van toepassing. Het ministerie publiceert het ontwerpbesluit in de Staatscourant en eventueel in een huis-aan-huisblad. Vervolgens ligt het ontwerpbesluit 6 weken ter inzage en kan men erop reageren door een zienswijze in te dienen.

Alle zienswijzen worden betrokken bij het opstellen van het definitieve instemmingsbesluit. In de Nota van Antwoord, die in een later stadium gepubliceerd wordt, staat per zienswijze hoe deze is verwerkt. Het definitieve besluit wordt later ook gepubliceerd in de Staatscourant en een huis-aan-huisblad. Als u een geldige zienswijze heeft ingediend, krijgt u een brief van het ministerie van Klimaat en Groene Groei met informatie over de publicatie van het definitieve besluit en hoe u eventueel beroep kunt indienen.

Voor de winning van zout moeten bedrijven een winningsplan indienen bij het ministerie van Klimaat en Groene Groei. Daarin staat hoeveel zout het bedrijf wil winnen, waar, op welke manier, in welke periode en wat de invloed is ervan op de omgeving. Het ministerie van Klimaat en Groene Groei stemt alleen in als de activiteiten veilig en verantwoord zijn voor mens, milieu en natuur. Meer informatie over winningsplannen .

De volgende organisaties zijn om advies gevraagd over het winningsplan: TNO, Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), decentrale overheden zoals de gemeente en het waterschap, en de Mijnraad. In het ontwerpbesluit is kort opgenomen wat de adviezen zijn. Vanaf de publicatiedatum van het besluit zijn de adviezen op de projectpagina over Heiligerlee te lezen. Lees meer over de adviseurs .

Het ministerie toetst de volgende beoordelingsgronden bij instemming met het winningsplan:

• bodemdaling en bodemtrillingen en de kans op schade als gevolg daarvan;
• planmatig gebruik of beheer;
• milieu;
• natuur.

De minister van Klimaat en Groene Groei is van plan in te stemmen met het gewijzigde winningsplan.

Het gebied waarop dit winningsplan betrekking heeft, ligt in het gebied waarbinnen het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) schademeldingen afhandelt. De inwoners bij de zoutwinning Zuidwending kunnen schade waarvan zij denken dat die door mijnbouw is veroorzaakt, dan ook melden bij het IMG of de Commissie Mijnbouwschade (CM).

Zout is een belangrijke grondstof voor de industrie in Nederland en Europa. Het staat aan de basis van verschillende producten in het dagelijks leven, zoals geneesmiddelen, PVC (plastic), papier, aluminium, zeep, glas, verf, textiel en voedingsmiddelen.  

Ook is zout nodig voor het maken van producten die belangrijk zijn in de energietransitie, zoals ledlampen, batterijen, isolatiemateriaal en onderdelen voor windmolens en zonnepanelen. Zout is daarmee essentieel voor de energietransitie.

Het zout dat in Nederland wordt gewonnen, is bijzonder zuiver en chemisch stabiel. Dit maakt het geschikt voor diverse toepassingen. Er zijn voor veel toepassingen geen realistische vervangers voor zout als grond- of hulpstof. Zout komt wereldwijd wel op veel meer plekken voor, maar dit zorgt er niet meteen voor dat het te importeren is. Door zout te winnen in Nederland zijn we minder afhankelijk van andere landen voor deze grondstof.

In Nederland winnen we zout door oplosmijnbouw. Diep in de grond zit een zoutlaag. Hierin wordt zoet water gebracht. Daarin lost het zout op. Het zoute water – pekel – wordt opgepompt. Een holte in de ondergrond, gevuld met pekel, blijft achter: de caverne.

In Nederland zijn op dit moment drie bedrijven die zout winnen via oplosmijnbouw: Frisia onder de westelijke Waddenzee (gemeente Harlingen), Nedmag nabij Veendam (gemeente Veendam) en Nobian in Twente (gemeenten Enschede en Hengelo), bij Zuidwending (gemeenten Veendam en Pekela) en Heiligerlee (gemeente Oldambt).

Frisia en Nobian winnen steenzout (NaCl, keukenzout); Nedmag wint magnesiumzout (MgCl2).

U kunt contact opnemen met medewerkers van het ministerie van Klimaat en Groene Groei via e-mail mijnbouwvergunningen@minezk.nl . Of bel tijdens kantooruren naar 070 379 69 70.