Webinar over locatiebesluit, concept-NRD en technische haalbaarheidsstudies

Dit webinar gaat over de plannen voor de bouw van nieuwe kerncentrales in Nederland. Na een korte uitleg over kernenergie wordt ingegaan op de locaties die in beeld zijn voor de eerste twee centrales en hoe de locaties zijn geselecteerd. Ook wordt uitgelegd hoe iedereeen kan reageren op het onderzoeksplan (concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau) en welke rol deze reacties spelen in het verdere proces.

Webinar kernenergie: locatiekeuze, concept-NRD en THS

00:00

Download video

Download in MP4 formaat MP4 | 929.83 MB

Uitgeschreven tekst

1 00:00:02:16 00:00:07:02
Welkom allemaal bij alweer
de derde webinar over kernenergie.

2 00:00:07:05 00:00:11:08
Mijn naam is Ingrid van den Brink,
en ik ben de host van deze avond.

3 00:00:11:11 00:00:15:16
De eerste webinar ging over de
bedrijfsduurverlenging van Borssele.

4 00:00:15:19 00:00:19:05
De tweede webinar ging over
de zoektocht naar een locatie...

5 00:00:19:08 00:00:21:03
voor twee nieuwe kerncentrales...

6 00:00:21:06 00:00:24:10
en alle stappen
die dan doorlopen moeten worden.

7 00:00:24:13 00:00:27:01
Ondertussen zijn er
al best wel wat stappen gezet...

8 00:00:27:04 00:00:29:23
en zijn er een aantal zoekgebieden
aangewezen.

9 00:00:30:01 00:00:33:10
Nu moet er heel veel onderzoek gedaan
worden naar die zoekgebieden...

10 00:00:33:13 00:00:37:17
om uiteindelijk een locatie aan te kunnen
wijzen voor twee nieuwe kerncentrales.

11 00:00:37:20 00:00:42:01
En over die onderzoeken,
daar gaat de derde webinar over.

12 00:00:42:04 00:00:47:15
Voordat we de inhoud ingaan, ben ik wel
heel erg benieuwd wie er meekijken.

13 00:00:47:18 00:00:51:07
Daarom verschijnt er op dit moment
een poll bij jullie in beeld.

14 00:00:51:10 00:00:54:09
En in die poll staan
drie verschillende vragen...

15 00:00:54:12 00:00:56:23
en die loop ik even met u door.

16 00:00:57:01 00:01:00:08
De eerste vraag is:
uit welke regio komt u?

17 00:01:00:11 00:01:02:24
Wellicht woont u wel
in een van de zoekgebieden...

18 00:01:03:02 00:01:05:16
of woont u elders in Nederland?

19 00:01:05:19 00:01:09:20
De tweede vraag is wie u bent.
Misschien bent u een bewoner...

20 00:01:09:23 00:01:14:05
of misschien werkt u bij een bedrijf
gelegen in een van de zoekgebieden.

21 00:01:14:08 00:01:18:08
De derde vraag is:
waarom kijkt u eigenlijk?

22 00:01:18:11 00:01:20:24
Misschien bent u heel nieuwsgierig
naar het onderwerp...

23 00:01:21:02 00:01:25:17
maar misschien zijn er ook wel veel zorgen.
Dat kan ik me ook best goed voorstellen.

24 00:01:25:20 00:01:28:20
We zijn heel erg benieuwd
wie we aan de andere kant hebben...

25 00:01:28:23 00:01:31:20
en daarom de vraag
of u de poll wil invullen.

26 00:01:31:23 00:01:35:16
Terwijl u dat doet, ga ik mijn gasten
hier aan tafel voorstellen.

27 00:01:35:19 00:01:39:10
Ik heb drie gasten
die net als ik bij het ministerie werken.

28 00:01:39:13 00:01:42:09
Lennert, wil je jezelf voorstellen?
-Ja, goedenavond allemaal.

29 00:01:42:12 00:01:45:24
Ik ben Lennert Goemans,
Clusterleider Ruimte en Omgeving...

30 00:01:46:02 00:01:50:15
bij de directie Kernenergie.
-Dank je wel. Mara?

31 00:01:50:18 00:01:52:13
Ja, ik ben Mara Hoogveld.

32 00:01:52:16 00:01:55:24
Ik ben Omgevingsmanager
voor de regio Maasvlakte.

33 00:01:56:02 00:02:00:18
Voor elke regio waar we straks op komen,
is er een omgevingsmanager.

34 00:02:00:21 00:02:04:12
En een team dat in contact staat
met de bewoners...

35 00:02:04:15 00:02:08:01
belanghebbende overheden
en organisaties...

36 00:02:08:04 00:02:10:12
om te zorgen dat we goed weten
wat er speelt...

37 00:02:10:15 00:02:13:07
en mensen goed weten
waar wij mee bezig zijn.

38 00:02:13:10 00:02:15:17
En daar vertel ik vandaag
graag meer over.

39 00:02:15:20 00:02:18:01
Dank je wel. Fijn. En Kim...

40 00:02:18:04 00:02:22:16
Want Lennert doet onderzoek naar de
zoekgebieden, om het zo te zeggen.

41 00:02:22:19 00:02:26:24
Jij houdt je ook met onderzoeken bezig,
maar andere soorten, geloof ik.

42 00:02:27:02 00:02:30:09
Ja, dat klopt. Mijn collega's en ik
hebben ons beziggehouden...

43 00:02:30:12 00:02:34:00
met onderzoeken
die zich focusten op de techniek.

44 00:02:35:18 00:02:39:04
We hebben samen met drie
technologieleveranciers onderzocht...

45 00:02:39:07 00:02:41:13
of hun ontwerpen in Nederland
gebouwd kunnen worden.

46 00:02:41:16 00:02:44:02
En hoe.
-Oké, dank je wel.

47 00:02:44:05 00:02:48:24
Drie heel verschillende rollen.
Fijn dat jullie alle drie aan tafel zitten.

48 00:02:49:02 00:02:53:12
Dan ga ik nu even naar de poll
en kijken wat de antwoorden zijn.

49 00:02:53:15 00:02:57:03
Het valt mij meteen op
dat er best wel een verdeling is.

50 00:02:57:06 00:03:01:15
Een groot deel van de kijkers
woont in een van de zoekgebieden.

51 00:03:01:18 00:03:05:09
Maar er zijn ook best wat kijkers
die elders in Nederland wonen.

52 00:03:06:24 00:03:09:16
Het grootste deel dat kijkt, is bewoner.

53 00:03:09:19 00:03:13:10
Daarnaast zijn er ook wat mensen
die bij een bedrijf of overheid werken.

54 00:03:13:13 00:03:17:08
Die wellicht ook belang hebben
bij de kerncentrales.

55 00:03:17:11 00:03:22:03
En de derde vraag is:
waarom kijkt u eigenlijk?

56 00:03:22:06 00:03:25:23
Daar is veelal de reactie:
Ik wil heel graag weten...

57 00:03:26:01 00:03:29:08
hoe ik kan meedenken
over de locatie en de bouw.

58 00:03:29:11 00:03:31:22
Of: ik heb interesse in het onderwerp.

59 00:03:32:00 00:03:35:09
Daarnaast zijn er ook mensen
die zorgen hebben.

60 00:03:35:12 00:03:38:12
Daar gaan we ook verder op in.

61 00:03:38:15 00:03:42:14
Vanavond hebben we dus drie
onderwerpen die we gaan behandelen.

62 00:03:42:17 00:03:45:15
Allereerst hebben we het over
de zoekgebieden.

63 00:03:45:18 00:03:48:06
En dan de onderzoeken
die het ministerie gaat doen.

64 00:03:48:09 00:03:50:10
Daar zal Lennert wat over vertellen.

65 00:03:50:13 00:03:53:14
Daarna hebben we het over
het betrekken van de omgeving.

66 00:03:53:17 00:03:56:16
Alle mensen die wonen in de
zoekgebieden, maar ook alle bedrijven.

67 00:03:56:19 00:04:00:06
Daar vertelt Mara meer over.
En dan hebben we als laatste Kim...

68 00:04:00:09 00:04:03:14
die het gaat hebben
over alle technische onderzoeken...

69 00:04:03:17 00:04:07:18
en de leveranciers
die daar onderzoek naar doen.

70 00:04:07:21 00:04:12:09
Voordat we echt van start gaan,
bij u, onderin beeld...

71 00:04:12:12 00:04:16:17
heeft u een Vraag en Antwoord.
Mocht u nou vragen hebben...

72 00:04:16:20 00:04:20:24
die u graag wil stellen aan ons,
dan kan dat via die functie.

73 00:04:21:02 00:04:23:19
Wij hebben achter de schermen
een team klaarstaan...

74 00:04:23:22 00:04:27:22
dat al die vragen zal bekijken
en zal beantwoorden.

75 00:04:28:00 00:04:30:05
Dat kan op drie verschillende manieren.

76 00:04:30:08 00:04:34:03
Sommige vragen zullen hier
aan tafel besproken worden.

77 00:04:34:06 00:04:38:04
Andere vragen, daar zal meteen
een antwoord op komen.

78 00:04:38:07 00:04:40:10
En dan is er wellicht
ook een categorie vragen...

79 00:04:40:13 00:04:42:24
waar we geen antwoord op hebben
op dit moment.

80 00:04:43:02 00:04:46:11
En die vragen zullen ook
uiteindelijk beantwoord worden...

81 00:04:46:14 00:04:49:14
en die kunt u terugvinden
op onze website:

82 00:04:49:17 00:04:53:22
www.overkernenergie.nl.

83 00:04:54:00 00:04:58:02
Deze website zal zo dadelijk
ook in de chat verschijnen.

84 00:04:58:05 00:05:02:02
Overigens, mocht u überhaupt
interesse hebben in dit onderwerp...

85 00:05:02:05 00:05:04:17
en de eerste twee webinars
hebben gemist...

86 00:05:04:20 00:05:10:04
op deze website kunt u ook
de eerste twee webinars nog terugvinden.

87 00:05:10:07 00:05:14:10
Deze webinar zal daar uiteindelijk
ook op verschijnen.

88 00:05:14:13 00:05:18:01
Goed, dan gaan we van start
met het eerste onderwerp...

89 00:05:18:04 00:05:22:02
en dan, Lennert, kom ik bij jou uit.

90 00:05:22:05 00:05:25:20
Toch even, voor het geval
er mensen aan tafel zitten...

91 00:05:25:23 00:05:29:01
voor wie kernenergie echt
een totaal nieuw onderwerp is:

92 00:05:29:04 00:05:33:05
Wat is kernenergie?
-Dat is een heel breed begrip.

93 00:05:33:08 00:05:36:17
Maar hier hebben we het over
het opwekken van elektriciteit.

94 00:05:36:20 00:05:38:23
Met een centrale,
een kernenergiecentrale.

95 00:05:39:01 00:05:43:00
Waarbij in dit geval, in Nederland,
uranium de brandstof is.

96 00:05:43:03 00:05:45:06
Er wordt heel veel warmte
mee opgewekt.

97 00:05:45:09 00:05:48:07
Van warmte wordt stoom gemaakt,
en stoom...

98 00:05:48:10 00:05:52:14
drijft dan een stoomturbine aan, en daar
wordt dan elektriciteit mee gemaakt.

99 00:05:52:17 00:05:55:23
Dus in die zin werkt het
hetzelfde als een gascentrale.

100 00:05:56:01 00:06:01:14
Het enige verschil is dat bij de verbranding
van aardgas CO2 vrijkomt...

101 00:06:01:17 00:06:05:05
en bij de kettingreactie met uranium
er geen CO2 vrijkomt.

102 00:06:05:08 00:06:09:20
Dus in die zin past kernenergie
ook in een energiesysteem...

103 00:06:09:23 00:06:12:14
zonder broeikasgasuitstoot.

104 00:06:12:17 00:06:15:24
Ah, is dat dan ook de reden
dat het kabinet de ambitie heeft...

105 00:06:16:02 00:06:18:09
om vier nieuwe kerncentrales
te bouwen?

106 00:06:18:12 00:06:21:00
Ja, dat is een van de redenen.

107 00:06:21:03 00:06:23:24
Het past in de verduurzaming
van ons hele energiesysteem.

108 00:06:24:02 00:06:28:06
Maar het is ook een aanvullende bron
ten opzichte van wind en zon.

109 00:06:28:09 00:06:31:05
En wellicht ook in de toekomst
waterstof...

110 00:06:31:08 00:06:35:10
wat ook gemaakt wordt met wind en zon,
en tijdelijk nog met aardgas.

111 00:06:35:13 00:06:39:17
Maar het is ook een diversificatie
van ons energieaanbod.

112 00:06:39:20 00:06:43:11
We hebben in de afgelopen gascrisis
kunnen leren hoe belangrijk het is...

113 00:06:43:14 00:06:47:20
dat je niet van één bron
afhankelijk bent.

114 00:06:47:23 00:06:54:10
Een andere reden is: kernenergie
levert een hele constante...

115 00:06:55:23 00:06:58:22
voorraad van energie,
en dat draait eigenlijk altijd.

116 00:06:59:00 00:07:01:20
Dat noemen we basislast,
en dat is ook belangrijk.

117 00:07:01:23 00:07:06:01
Want er zijn ook momenten dat
de wind niet waait of de zon niet schijnt.

118 00:07:06:04 00:07:08:20
Dus het is eigenlijk
een soort back-up waar je...

119 00:07:08:23 00:07:13:12
Niet zozeer back-up, maar het is echt
de basislast die altijd draait.

120 00:07:13:15 00:07:19:07
Oké, fijn. Want ik begreep dus
dat het kabinet op zoek wil gaan...

121 00:07:19:10 00:07:20:21
naar vier kerncentrales.

122 00:07:20:24 00:07:24:17
Maar wij zitten hier aan tafel en hebben
het over twee nieuwe kerncentrales.

123 00:07:24:20 00:07:29:07
Ja, dat klopt.
Het vorige kabinet, Rutte IV...

124 00:07:29:10 00:07:32:19
heeft in haar coalitieprogramma
opgeschreven...

125 00:07:32:22 00:07:36:04
dat Nederland twee kerncentrales
wil bouwen.

126 00:07:36:07 00:07:39:18
Het huidige kabinet Schoof
heeft er twee kerncentrales bij gezet.

127 00:07:39:21 00:07:43:01
Dus wij werken nu
aan de voorbereiding van vier.

128 00:07:43:04 00:07:46:04
En het locatieonderzoek
dat we nu uitvoeren...

129 00:07:46:07 00:07:48:17
is echt gericht op die eerste twee
van vier.

130 00:07:48:20 00:07:52:04
Ah, oké. En voor die eerste
twee kerncentrales...

131 00:07:52:07 00:07:55:18
zijn nu vier zoekgebieden aangewezen.
-Ja, klopt.

132 00:07:55:21 00:07:58:06
Hoe zijn die tot stand gekomen?

133 00:07:58:09 00:08:01:01
Dat vergt bijna
een soort lesje geschiedenis...

134 00:08:01:04 00:08:03:04
waar we hier de tijd niet voor hebben.

135 00:08:03:07 00:08:07:05
Maar in het verleden zijn plekken
aangewezen in Nederland...

136 00:08:07:08 00:08:10:03
voor grote elektriciteitscentrales.

137 00:08:10:06 00:08:16:00
Dus echt forse, met name
steenkool- en gascentrales.

138 00:08:17:20 00:08:22:21
Van al die plekken is ook gekeken: welke
zouden ook geschikt zijn voor kernenergie?

139 00:08:22:24 00:08:26:12
En uiteindelijk,
op verschillende momenten...

140 00:08:26:15 00:08:29:02
zijn daar locaties voor geselecteerd.

141 00:08:29:05 00:08:32:22
En sinds 2008 kennen we ook het
zogenaamde waarborgingsbeleid.

142 00:08:33:00 00:08:36:14
In 2008 heeft voor de laatste keer
een selectie plaatsgevonden...

143 00:08:36:17 00:08:39:09
met onderzoek, en zijn er
drie gebieden aangewezen.

144 00:08:39:12 00:08:42:09
Van noord naar zuid: Eemshaven,
de Eerste Maasvlakte...

145 00:08:42:12 00:08:45:08
en het havengebied
van Vlissingen-Borssele.

146 00:08:45:11 00:08:47:17
Ook wel Sloegebied genoemd.

147 00:08:47:20 00:08:53:13
In 2024 is daarbij het gebied Eemshaven
nog afgevallen.

148 00:08:53:16 00:08:57:02
Dus op dit moment hebben we twee
waarborgingsgebieden in Nederland:

149 00:08:57:05 00:08:59:11
Maasvlakte I en het Sloegebied.

150 00:08:59:14 00:09:02:21
Dat is de start voor ons geweest
om te kijken van:

151 00:09:02:24 00:09:06:16
In elk geval in die twee gebieden
gaan we kijken of daar locaties zijn...

152 00:09:06:19 00:09:11:21
waar een kerncentrale zou kunnen
geplaatst worden, of gebouwd worden.

153 00:09:11:24 00:09:15:07
En vaak is er een misverstand
over wat waarborging is.

154 00:09:15:10 00:09:18:06
Mensen denken:
er is ruimte voor gereserveerd.

155 00:09:18:09 00:09:22:17
Braakliggend land waar morgen
iemand kan beginnen met bouwen.

156 00:09:22:20 00:09:27:18
Zo is het niet. Waarborgingsgebied
heeft een aantal regels.

157 00:09:27:21 00:09:31:09
Met name voor gemeenten. Dat daar
geen ontwikkelingen plaatsvinden.

158 00:09:31:12 00:09:36:00
Scholen of kantoren waardoor er grote
bevolkingsconcentraties ontwikkelen.

159 00:09:36:03 00:09:38:10
Dus dat is beleid dat gericht is...

160 00:09:38:13 00:09:45:05
op het voorkomen dat daar geen
kerncentrale gebouwd kan worden...

161 00:09:45:08 00:09:48:10
in de toekomst.
In plaats van het reserveren.

162 00:09:48:13 00:09:50:09
Dat is dus niet het geval.
-Ah, oké.

163 00:09:50:12 00:09:52:08
Dus als ik het goed begrijp:

164 00:09:52:11 00:09:55:08
daar zijn twee waarborglocaties
uit overgebleven.

165 00:09:55:11 00:09:59:20
Dus het Sloegebied en de Maasvlakte.
-Ja, de Eerste Maasvlakte.

166 00:09:59:23 00:10:01:21
Ja, toen hebben we
twee dingen gedaan.

167 00:10:01:24 00:10:06:09
We hebben gezegd,
dat was begin vorig jaar:

168 00:10:06:12 00:10:10:17
we zoeken ruimte in Nederland
voor de bouw van twee kerncentrales.

169 00:10:10:20 00:10:13:21
Van een bepaald type
en van een bepaalde omvang.

170 00:10:13:24 00:10:17:04
Heeft u suggesties? Iedereen mocht
daar suggesties voor aanleveren.

171 00:10:17:07 00:10:21:10
Er zijn 1374 reacties op gekomen.
Die hebben we allemaal bekeken.

172 00:10:21:13 00:10:24:18
Er kwamen aanvullende gebieden uit.
Wat we ook hebben gedaan, is...

173 00:10:24:21 00:10:27:24
de laatste keer
dat die selectie plaatsvond...

174 00:10:28:02 00:10:32:18
van die waarborgingsgebieden in 2008,
dat is toch al weer ruime tijd geleden...

175 00:10:32:21 00:10:37:07
zouden we nu met de huidige inzichten
van vandaag de dag, 2025...

176 00:10:37:10 00:10:40:12
zouden we dan
tot dezelfde selectie zijn gekomen?

177 00:10:40:15 00:10:43:24
Dan zien we twee belangrijke
nieuwe ontwikkelingen.

178 00:10:44:02 00:10:48:09
Enerzijds in Zeeland heeft TenneT,
de hoogspanningsbeheerder...

179 00:10:48:12 00:10:52:09
plannen voor het aanleggen
van een hoogspanningsnet...

180 00:10:52:12 00:10:54:20
van Zuid-Beveland
naar Zeeuws-Vlaanderen.

181 00:10:54:23 00:10:58:15
Kerncentrales van de omvang
die wij willen bouwen...

182 00:10:58:18 00:11:01:21
hebben echt een aansluiting nodig
op het hoogspanningsnet.

183 00:11:01:24 00:11:04:20
Dat betekent dat Zeeuws-Vlaanderen
opeens ook in beeld is...

184 00:11:04:23 00:11:06:20
als mogelijke zoeklocatie.

185 00:11:06:23 00:11:08:24
Er wordt gezocht in de omgeving
van Terneuzen...

186 00:11:09:02 00:11:11:05
voor een plek voor
dat hoogspanningsstation.

187 00:11:11:08 00:11:14:05
Wij gaan uit van een straal van
zes kilometer rondom dat station.

188 00:11:14:08 00:11:17:01
Vandaar dat we in september
hebben gezegd:

189 00:11:17:04 00:11:20:17
Terneuzen is een van de zoekgebieden.
September vorig jaar.

190 00:11:20:20 00:11:24:14
Het tweede is, in 2008 was de
Tweede Maasvlakte nog niet gebouwd.

191 00:11:24:17 00:11:29:03
Er was wel een concreet plan,
dus het voornemen lag er wel.

192 00:11:29:06 00:11:31:20
Maar die is er nu wel,
en die ligt dichter bij zee.

193 00:11:31:23 00:11:35:01
Dus dichter bij koelwater
dan de Eerste Maasvlakte.

194 00:11:35:04 00:11:37:24
Dus dat is gebied dat ook voldoet
aan de kenmerken...

195 00:11:38:02 00:11:41:14
voor de bouw van een kerncentrale.

196 00:11:41:17 00:11:45:07
Het laatste gebied dat we
begin dit jaar hebben toegevoegd...

197 00:11:45:10 00:11:47:16
is toch de Eemshaven,
en dat is best verrassend.

198 00:11:47:19 00:11:50:02
Omdat we van het begin af aan
hebben gezegd:

199 00:11:50:05 00:11:53:09
Omdat Eemshaven
geen waarborgingsgebied is...

200 00:11:53:12 00:11:57:01
willen we in eerste instantie kijken
naar Maasvlakte I...

201 00:11:57:04 00:12:00:22
en het Sloegebied, maar Eemshaven
was wel degelijk aangedragen...

202 00:12:01:00 00:12:05:10
als zoekgebied, als mogelijke locatie.

203 00:12:05:13 00:12:08:18
En we denken toch dat het nodig is...

204 00:12:08:21 00:12:11:19
om Eemshaven mee te nemen
in ons onderzoek...

205 00:12:11:22 00:12:13:20
want als we dat niet doen...

206 00:12:13:23 00:12:18:12
lopen we een groot risico om door
de rechter teruggefloten te worden.

207 00:12:18:15 00:12:21:12
Dat heeft er alles mee te maken
dat een waarborgingsgebied...

208 00:12:21:15 00:12:25:12
maakt de bouw van
een kerncentrale niet onmogelijk.

209 00:12:25:15 00:12:29:00
Maar het wil niet zeggen als het
geen waarborgingsgebied is...

210 00:12:29:03 00:12:31:06
dat er geen kerncentrale
gebouwd kan worden.

211 00:12:31:09 00:12:34:06
Qua veiligheid, kun je
op heel veel plekken in Nederland...

212 00:12:34:09 00:12:36:09
een kerncentrale bouwen.

213 00:12:36:12 00:12:42:02
En we zullen dus moeten onderzoeken
of Eemshaven daarvoor geschikt is.

214 00:12:42:05 00:12:45:11
In totaliteit hebben we nu
zeven locaties aangewezen...

215 00:12:45:14 00:12:48:22
en die ook gepubliceerd
afgelopen vrijdag.

216 00:12:49:00 00:12:53:10
Ze staan nu ook in beeld. Dat zijn
de locaties in het Sloegebied...

217 00:12:53:13 00:12:56:08
naast de huidige centrale, van EPZ.

218 00:12:56:11 00:13:00:16
En het Thermphosterrein
in de gemeente Vlissingen.

219 00:13:00:19 00:13:05:00
In Terneuzen gaat het over het gebied
Mosselbanken-Paulinapolder.

220 00:13:05:03 00:13:08:04
En in Eemshaven hebben we er drie.

221 00:13:08:07 00:13:10:24
Maasvlakte II
gaat over de Alexiahaven.

222 00:13:11:02 00:13:14:06
En in de Eemshaven
gaat het over drie plekken:

223 00:13:14:09 00:13:17:20
De Westereemsweg,
met de Emmapolder.

224 00:13:17:23 00:13:22:19
Daar vlakbij de Eemscentrale
en de Eemshavencentrale.

225 00:13:22:22 00:13:25:09
Twee huidige elektriciteitscentrales.

226 00:13:25:12 00:13:30:13
Oké, dus als ik het goed begrijp en een
poging doe om het samen te vatten...

227 00:13:30:16 00:13:34:02
want het klinkt best complex
en het gaat al een stukje terug...

228 00:13:34:05 00:13:36:20
is er een waarborgbeleid,
en dat is onder de loep genomen.

229 00:13:36:23 00:13:41:07
Toen is Maasvlakte I afgevallen,
en Sloegebied is gebleven...

230 00:13:41:10 00:13:45:08
om het zo te zeggen.
Toen is nog opnieuw gekeken van:

231 00:13:45:11 00:13:47:06
moeten we daar gebieden
aan toevoegen?

232 00:13:47:09 00:13:52:05
Toen is Maasvlakte II erbij gekomen,
en ook de Eemshaven is erbij gekomen.

233 00:13:52:08 00:13:54:12
En dus Terneuzen, en dat brengt...

234 00:13:54:15 00:13:57:18
Het aantal zoekgebieden op vier.

235 00:13:57:21 00:14:00:09
En daarbinnen dus in totaliteit
zeven locaties.

236 00:14:00:12 00:14:04:16
Overigens viel Maasvlakte I
qua zoekgebied niet af.

237 00:14:04:19 00:14:07:16
Alleen bij het vinden van locaties
binnen die zoekgebieden...

238 00:14:07:19 00:14:10:17
want dat is eigenlijk de stap die we
afgelopen jaren hebben gezet...

239 00:14:10:20 00:14:14:11
blijken eigenlijk alle locaties
in Maasvlakte II beter te scoren...

240 00:14:14:14 00:14:17:04
dan Maasvlakte I,
omdat Maasvlakte II...

241 00:14:17:07 00:14:19:19
dichter bij koelwater is, bij open zee.

242 00:14:19:22 00:14:23:00
Dan zou Maasvlakte I
veel duurder worden...

243 00:14:23:03 00:14:26:11
omdat je dan een hele lange
tunnelbuis moet graven.

244 00:14:26:14 00:14:30:20
Daarom is Maasvlakte I
uiteindelijk als locatie afgevallen.

245 00:14:30:23 00:14:34:03
Oké, helder.
En ik hoor je volgens mij zeggen:

246 00:14:34:06 00:14:37:09
afgelopen vrijdag is
een onderzoeksplan gepubliceerd...

247 00:14:37:12 00:14:40:17
met vier zoekgebieden
en dus zeven zoeklocaties.

248 00:14:40:20 00:14:43:07
Klopt.
-Wat houdt zo'n onderzoeksplan in?

249 00:14:43:10 00:14:47:09
Dat is een wettelijke verplichting
op grond van milieuregelgeving.

250 00:14:47:12 00:14:50:21
Die zegt, als je echt ontwikkeling
in Nederland wil...

251 00:14:50:24 00:14:53:04
die impact heeft op het milieu...

252 00:14:53:07 00:14:56:04
moet je goed de milieu-effecten
van die ontwikkeling onderzoeken.

253 00:14:56:07 00:14:59:08
Zowel de bouwperiode,
maar ook de bedrijfsduur.

254 00:14:59:11 00:15:03:12
En daarbij gaat het bij kerncentrales
toch om een lange periode.

255 00:15:03:15 00:15:08:13
Ongeveer tien jaar bouwen,
en minstens zestig jaar in bedrijf zijn.

256 00:15:10:23 00:15:13:12
Dat proces start eigenlijk
helemaal aan het begin...

257 00:15:13:15 00:15:16:20
met het voornemen
en het participatieplan.

258 00:15:16:23 00:15:21:02
En nu dan, met een duur woord:
Notitie Reikwijdte en Detail.

259 00:15:21:05 00:15:23:17
Dat geeft aan:
dit is de reikwijdte van het onderzoek.

260 00:15:23:20 00:15:27:10
Dus welke zoeklocaties,
en het detailniveau geeft aan:

261 00:15:27:13 00:15:31:13
welke elementen onderzoeken we
en op welke manier onderzoeken we dat?

262 00:15:31:16 00:15:35:24
Oké, en begrijp ik het goed
dat het alleen over milieu-effecten gaat?

263 00:15:36:02 00:15:37:13
Of wordt er ook breder gekeken?

264 00:15:37:16 00:15:42:12
Dat onderzoeksplan focust wel erg
op de milieu-effecten...

265 00:15:42:15 00:15:44:21
omdat dat nu eenmaal
vanuit de wet verplicht is.

266 00:15:44:24 00:15:50:05
Alleen voor de uiteindelijke afweging
zijn er veel meer aspecten van belang.

267 00:15:50:08 00:15:54:21
We kijken specifiek naar vijf dingen.
Dus één: milieu.

268 00:15:54:24 00:15:59:12
Dus de effecten op natuur, op lucht.

269 00:15:59:15 00:16:03:12
Op trillingen, op externe veiligheid,
een hele belangrijke.

270 00:16:03:15 00:16:07:06
Ook de logistieke effecten
van al het bouwverkeer.

271 00:16:07:09 00:16:11:20
Twee gaat over de kosten.
Dat is bij kerncentrales een belangrijke.

272 00:16:11:23 00:16:16:02
Er kunnen ook verschillen in kosten zijn
tussen de verschillende locaties.

273 00:16:16:05 00:16:18:17
De derde is de techniek.

274 00:16:18:20 00:16:21:09
Dan gaat het niet alleen
over de technische aspecten...

275 00:16:21:12 00:16:24:03
waar Kim straks
wat over gaat vertellen.

276 00:16:24:06 00:16:26:11
Maar het gaat ook over:
past dit allemaal op het net?

277 00:16:26:14 00:16:29:08
Want er zijn best wel veel
ontwikkelingen in Nederland.

278 00:16:29:11 00:16:32:15
We kijken nu vooral langs de kust.
Dat zijn ook de plekken...

279 00:16:32:18 00:16:35:14
waar de windparken van zee aansluiten.

280 00:16:35:17 00:16:38:16
Dat moet op het hoogspanningsnet
uiteindelijk naar de gebruiker...

281 00:16:38:19 00:16:42:11
in het land getransporteerd worden,
die stroom.

282 00:16:42:14 00:16:44:23
Dan kijken we nog
naar de omgevingsaspecten.

283 00:16:45:01 00:16:48:23
Dus hoe past het in de omgeving?

284 00:16:49:01 00:16:52:24
Wat zijn de kansen en de zorgen
die er leven ook in die omgeving...

285 00:16:53:02 00:16:57:18
rondom die bouw? Als laatste kijken we
ook naar de toekomstvastheid.

286 00:16:57:21 00:16:59:24
Een beetje een gek woord,
maar dat gaat erover:

287 00:17:00:02 00:17:03:19
past het nou in een bredere strategie
van het hele industriecomplex...

288 00:17:03:22 00:17:08:03
richting de toekomst? Want elk
industrieel cluster in Nederland...

289 00:17:08:06 00:17:10:20
is wel bezig met verduurzaming.

290 00:17:10:23 00:17:13:12
Hoe past daar de ontwikkeling
van twee kerncentrales in?

291 00:17:13:15 00:17:17:08
Dat is een belangrijke. En, vooral ook,
hoe past het project kerncentrales...

292 00:17:17:11 00:17:19:22
ruimtelijk, maar ook
qua andere dingen...

293 00:17:20:00 00:17:22:07
hoe past dat ook naast
al die andere ontwikkelingen...

294 00:17:22:10 00:17:25:19
die in diezelfde gebieden
op dit moment aan de orde zijn?

295 00:17:25:22 00:17:27:18
Het kan gaan
om andere energieprojecten.

296 00:17:27:21 00:17:30:08
Maar het kan ook gaan
om projecten van defensie...

297 00:17:30:11 00:17:34:15
die ook fors aan het uitbreiden zijn,
meer ruimte nodig hebben...

298 00:17:34:18 00:17:36:23
om Nederland veilig te maken.

299 00:17:37:01 00:17:41:00
Ik kan me best voorstellen,
de vraag naar ruimte is gigantisch groot.

300 00:17:41:03 00:17:44:11
Maar Nederland is best wel klein,
dus goed om te horen...

301 00:17:44:14 00:17:47:23
dat dat dus meegenomen wordt
in toekomstvastheid.

302 00:17:48:01 00:17:50:21
Ja, dat begrip hebben we
eraan gegeven.

303 00:17:50:24 00:17:55:22
Misschien goed om te zeggen, wij zijn
initiatiefnemer van die kerncentrales.

304 00:17:56:00 00:18:00:14
Maar onze minister is tegelijkertijd
ook degene die de locatie bepaalt.

305 00:18:00:17 00:18:03:00
Dat noemen we met een duur woord
'bevoegd gezag'.

306 00:18:03:03 00:18:06:04
Zoals het College van B&W
bevoegd gezag is...

307 00:18:06:07 00:18:08:23
voor de locatie van een woonwijk
of een hotel...

308 00:18:09:01 00:18:11:12
is onze minister dat
voor grote energieprojecten.

309 00:18:11:15 00:18:15:00
En in die zin hebben wij een dubbele rol.

310 00:18:15:03 00:18:17:20
Wij doen het locatieonderzoek,
en collega's van ons...

311 00:18:17:23 00:18:21:08
adviseren uiteindelijk de minister
wat de beste locatie is.

312 00:18:21:11 00:18:24:11
Op basis van die vijf criteria
die ik net noemde.

313 00:18:24:14 00:18:29:03
Dus als die vijf criteria alle vijf
goed zijn onderzocht per zoekgebied...

314 00:18:29:06 00:18:33:01
dan is het een soort optelsom,
en degene die als beste uit de bus komt...

315 00:18:33:04 00:18:35:00
dat wordt ook het advies
voor de minister?

316 00:18:35:03 00:18:37:04
Ja, het is geen schoonheidswedstrijd.

317 00:18:37:07 00:18:40:14
Het is echt belangrijk dat elk
van die dingen goed onderzocht is.

318 00:18:40:17 00:18:43:05
En dat die informatie inhoudelijk klopt.

319 00:18:43:08 00:18:47:16
Maar ook in afstemming met
belanghebbenden tot stand is gekomen.

320 00:18:47:19 00:18:51:21
Mensen kunnen er ook nog wat van vinden,
of het volledig is.

321 00:18:51:24 00:18:56:04
En afhankelijk
van de precieze weging...

322 00:18:58:02 00:19:00:08
Milieu kan bijvoorbeeld
heel bepalend zijn...

323 00:19:00:11 00:19:02:24
omdat het echt gaat
over de vergunbaarheid.

324 00:19:03:02 00:19:05:12
Als er een te grote ecologische
impact is...

325 00:19:05:15 00:19:09:11
dan zou je daar wel
een kerncentrale willen bouwen...

326 00:19:09:14 00:19:13:24
maar dan is dat gewoon niet mogelijk
binnen de wetgeving.

327 00:19:14:02 00:19:18:12
Maar kosten dat is al iets
wat veel minder hard is.

328 00:19:18:15 00:19:22:15
Dus dat is echt een politieke weging.
Draagvlak is ook zo'n weging.

329 00:19:22:18 00:19:26:10
Dus de minister heeft gezegd:
als ik de keuze heb tussen meerdere...

330 00:19:26:13 00:19:29:19
gaat mijn voorkeur uit
naar een locatie in Zeeland.

331 00:19:29:22 00:19:32:04
Oké, dat heeft zij gezegd.

332 00:19:32:07 00:19:35:10
Wanneer kunnen wij een uitspraak
hierover verwachten?

333 00:19:35:13 00:19:37:01
Hoe ziet dat traject eruit?

334 00:19:37:04 00:19:40:14
We hebben nu eerst dat het
onderzoeksplan ter inzage ligt.

335 00:19:40:17 00:19:43:11
Iedereen kan erop reageren, dus
moeten ze de reacties goed bekijken.

336 00:19:43:14 00:19:45:22
Tegelijkertijd beginnen we wel
met het onderzoek.

337 00:19:46:00 00:19:48:11
Want we willen dit ook
zo snel mogelijk doen.

338 00:19:48:14 00:19:52:10
Er is een roep vanuit veel regio's van:
neem nou snel een besluit.

339 00:19:52:13 00:19:55:17
Tegelijkertijd willen wij
ook zo snel mogelijk besluiten.

340 00:19:55:20 00:20:00:11
Maar het is ook een besluit voor de
komende 60, 70, misschien 80 jaar.

341 00:20:00:14 00:20:02:17
Dus dat moet je ook
heel zorgvuldig doen.

342 00:20:02:20 00:20:06:01
Bovendien willen we echt een besluit
dat standhoudt bij de rechter.

343 00:20:06:04 00:20:10:15
Dat betekent ook zorgvuldigheid.
We beginnen zo snel mogelijk dat onderzoek.

344 00:20:10:18 00:20:13:24
We denken dat we eind dit jaar
veel van de onderzoeksinformatie...

345 00:20:14:02 00:20:17:24
echt wel bij elkaar hebben,
en als er dan ontwikkelingen zijn...

346 00:20:18:02 00:20:22:12
waaruit blijkt dat sommige locaties
echt niet vergunbaar blijken te zijn...

347 00:20:22:15 00:20:27:22
dan is dat het moment om locaties niet verder
te onderzoeken en eigenlijk af te laten vallen.

348 00:20:28:00 00:20:32:05
Vervolgens gaan we al die
onderzoeksinformatie ook nog toetsen...

349 00:20:32:08 00:20:35:09
en afstemmen met de regio's,
en zo rond de zomer...

350 00:20:35:12 00:20:39:06
neemt de minister dan
een voorkeursbeslissing.

351 00:20:39:09 00:20:42:21
Dus dan zegt ze
welke locatie haar voorkeur heeft.

352 00:20:42:24 00:20:45:13
Na de zomer kan dan dat geheel,
dus al die onderzoeken...

353 00:20:45:16 00:20:48:22
en de voorkeursbeslissing zelf,
of een concept daarvan...

354 00:20:49:00 00:20:51:21
ter inzage, waarop iedereen
ook weer mag reageren.

355 00:20:51:24 00:20:54:05
Oké, helder.
Dus het zou best kunnen...

356 00:20:54:08 00:20:57:22
dat er voor de zomer
al een locatie afvalt...

357 00:20:58:00 00:21:01:00
als er een soort no-go, juridische...

358 00:21:01:03 00:21:03:15
Voor de zomer 2026
hebben we het hier dan over.

359 00:21:04:16 00:21:07:08
Ja, niet... Helder.
-Eind dit jaar, dus eind '25...

360 00:21:07:11 00:21:09:17
hebben we de onderzoeksinformatie
zo'n beetje bij elkaar.

361 00:21:09:20 00:21:13:17
Als er dan al rode vlaggen,
show-stoppers noemen ze dat, blijken...

362 00:21:13:20 00:21:17:03
dan is het ook niet zinvol
om dat verder te onderzoeken.

363 00:21:17:06 00:21:22:03
Maar de inzagelegging van het besluit
en alle onderzoeksinformatie...

364 00:21:22:06 00:21:25:07
zal zijn na de zomer van 2026.

365 00:21:25:10 00:21:29:12
Oké. Dank je wel, Lennert. Je hebt
ook al een paar keer gezegd van:

366 00:21:29:15 00:21:34:13
mensen kunnen hierop reageren.
Dan wil ik even naar Mara overgaan.

367 00:21:34:16 00:21:38:11
Ik kan me wel voorstellen,
dit verhaal ook horende...

368 00:21:38:14 00:21:43:10
dat de kijkers denken: Goh, zijn wel
alle juiste effecten meegenomen?

369 00:21:43:13 00:21:47:15
Wordt alles wel goed onderzocht?
Wanneer hoor ik iets?

370 00:21:47:18 00:21:50:20
Hoe kunnen mensen reageren
op dit plan van aanpak?

371 00:21:50:23 00:21:53:06
Ja, goede vraag.

372 00:21:53:09 00:21:55:19
Mensen kunnen op twee punten
reageren.

373 00:21:55:22 00:21:58:05
Als je kijkt naar het onderzoeksplan
dat nu voor ligt.

374 00:21:58:08 00:22:02:00
Dus mensen kunnen aangeven of we
echt alle locaties in beeld hebben.

375 00:22:02:03 00:22:06:08
Of dat er aanvullende locaties zijn
die we mogelijk gemist hebben.

376 00:22:06:11 00:22:10:16
Zoals je dus ook gezien hebt
bij de start van deze procedure...

377 00:22:10:19 00:22:12:24
is Eemshaven aangedragen
en toegevoegd.

378 00:22:13:02 00:22:17:15
Mensen hebben wel degelijk invloed
op de procedure zoals die loopt.

379 00:22:17:18 00:22:21:04
En een andere vraag
die we voorleggen is, de effecten...

380 00:22:21:07 00:22:24:18
zoals Lennert net schetste.
Dus de impact tijdens de bouw.

381 00:22:24:21 00:22:28:18
De impact op het moment
dat zo'n kerncentrale in operatie is...

382 00:22:28:21 00:22:32:10
op een gebied, onderzoeken wij
daarin in de juiste dingen.

383 00:22:32:13 00:22:36:14
Als je kijkt naar milieu,
omgeving, techniek, enzovoort.

384 00:22:36:17 00:22:40:10
Ja, dus dat is wat we mensen vragen.

385 00:22:40:13 00:22:45:08
Daarbij zou ik graag voorop willen stellen
dat het heel belangrijk is...

386 00:22:45:11 00:22:47:09
voor ons om onderzoeken
goed te kunnen doen...

387 00:22:47:12 00:22:51:09
zo volledig mogelijk te kunnen maken,
dat mensen hierop reageren.

388 00:22:51:12 00:22:54:04
Dus we roepen ze daar ook graag
toe op.

389 00:22:54:07 00:22:58:10
Dat kan tot en met 26 juni,
want afgelopen vrijdag, 16 mei...

390 00:22:58:13 00:23:02:24
zijn er stukken gepubliceerd. Daar
is een periode van zes weken voor.

391 00:23:03:02 00:23:08:03
En alle stukken staan op:
www.overkernenergie.nl.

392 00:23:08:06 00:23:10:10
Ik denk dat die website nog
heel vaak voorbij gaat komen

393 00:23:10:13 00:23:13:04
Want we hebben ongelooflijk
veel informatie verzameld...

394 00:23:13:07 00:23:16:06
die nuttig kan zijn.

395 00:23:16:09 00:23:19:17
En op die website staat dus ook
het hele overzicht van effecten..

396 00:23:19:20 00:23:22:15
die wij nu in beeld hebben,
die we zouden willen onderzoeken...

397 00:23:22:18 00:23:25:24
rond de locaties die in beeld zijn
voor kerncentrales.

398 00:23:26:02 00:23:29:14
Oké, en als een kijker dan
naar de website toe gaat...

399 00:23:29:17 00:23:31:18
en de stukken leest,
hoe kunnen ze reageren?

400 00:23:31:21 00:23:36:03
Is dat per post, per mail?
-Je noemt de opties al aardig op.

401 00:23:36:06 00:23:41:06
Ze kunnen reageren per post en per
mail. Daar hebben we een sheet van.

402 00:23:41:09 00:23:44:19
Dus digitaal op de welbekende website.
Per post.

403 00:23:44:22 00:23:47:12
En wat ik zelf
een hele mooie manier vind...

404 00:23:47:15 00:23:50:13
is tijdens bewonersavonden,
waar we straks op komen...

405 00:23:50:16 00:23:52:15
die we organiseren
door het hele land heen...

406 00:23:52:18 00:23:57:19
zijn er notulisten aanwezig
om mensen hun reactie op te nemen...

407 00:23:57:22 00:24:00:00
en direct in te dienen.
-O, dat is goed.

408 00:24:00:03 00:24:01:23
Ja, en het is erop gericht,
zoals ik zei...

409 00:24:02:01 00:24:06:10
ik vind het belangrijk zo volledig
mogelijk te zijn en toegankelijk.

410 00:24:06:13 00:24:09:01
En dit is daar,
vind ik wel, een uiting van.

411 00:24:09:04 00:24:12:21
Zodat iedereen die wil gehoord worden,
gehoord wordt.

412 00:24:12:24 00:24:16:15
Zodat er uiteindelijk een weloverwogen
besluit genomen kan worden.

413 00:24:16:18 00:24:20:15
Daarin moet alles meegenomen worden
wat mensen kunnen inbrengen.

414 00:24:20:18 00:24:22:18
Dat is onze inzet.
-Ja, oké.

415 00:24:22:21 00:24:25:08
En wat wordt er gedaan
met die reacties?

416 00:24:25:11 00:24:31:08
Ja, die reacties worden in alle gevallen
voorzien van een formeel antwoord.

417 00:24:31:11 00:24:34:17
Waar we het hier over hebben,
is de formele procedure.

418 00:24:34:20 00:24:38:07
Maar als de reacties binnenkomen,
worden ze uiteraard gelezen...

419 00:24:38:10 00:24:41:14
besproken en gewogen.
Wat doen we hiermee?

420 00:24:41:17 00:24:45:06
In sommige gevallen zijn het vragen.
Dan zullen we die beantwoorden.

421 00:24:45:09 00:24:48:01
En in sommige gevallen,
als het om ideeën gaat...

422 00:24:48:04 00:24:51:13
zullen we ze ofwel meenemen,
of aangeven waarom we dat niet doen.

423 00:24:51:16 00:24:54:16
Oké, dank je wel.
En je gaf net zelf al aan:

424 00:24:54:19 00:24:57:13
dit is het formele traject.
-Klopt.

425 00:24:57:16 00:25:01:23
En we gaan het zo ook nog hebben
over het informele traject.

426 00:25:02:01 00:25:04:08
Zo heet dat volgens mij.
-Ja, precies.

427 00:25:04:11 00:25:08:01
Dit is het moment dat er al een stuk ligt.
Hoe kun je daarop reageren?

428 00:25:08:04 00:25:11:13
En wij proberen aan de voorkant
in gesprek, in contact...

429 00:25:11:16 00:25:15:08
met documenten te komen
die al zo volledig mogelijk zijn.

430 00:25:15:11 00:25:18:14
Daar gaan we het zo over hebben.
-Fijn. Bedankt voor de toelichting.

431 00:25:18:17 00:25:23:07
Dan ga ik ondertussen kijken
of er vragen zijn binnengekomen.

432 00:25:23:10 00:25:27:20
En er is zeker een vraag.

433 00:25:27:23 00:25:31:20
Even kijken. Deze vraag is voor Lennert,
en ik ga 'm voorlezen.

434 00:25:31:23 00:25:35:02
De suggesties die gedaan zijn
voor de nieuwe locaties...

435 00:25:35:05 00:25:40:00
door wie zijn die suggesties gedaan?
Zijn dat burgers, bewoners?

436 00:25:40:03 00:25:44:06
Ja, allemaal. Dat kunnen we niet
in alle gevallen zien.

437 00:25:44:09 00:25:48:03
Door bewoners,
organisaties, door bedrijven...

438 00:25:48:06 00:25:51:10
door particuliere inwoners.

439 00:25:51:13 00:25:53:20
Maakt eigenlijk niet uit
wie de suggestie doet.

440 00:25:53:23 00:25:57:04
Het gaat om de inhoud van
de suggestie, daar kijken we naar.

441 00:25:57:07 00:25:59:19
Oké, helder.
-Mag ik er iets aan toevoegen?

442 00:25:59:22 00:26:03:06
Want wij publiceren alle reacties
in een reactiebundel.

443 00:26:03:09 00:26:06:08
Die van de start van de procedure
staat online.

444 00:26:06:11 00:26:09:24
Maar dat doen we wel anoniem.
Dus dat is in die zin ook...

445 00:26:10:02 00:26:15:15
Mochten mensen willen reageren,
is het in die zin vertrouwelijk.

446 00:26:15:18 00:26:18:04
Dus geborgd.

447 00:26:18:07 00:26:21:04
Dank je wel, goede toevoeging.
Dus als ik het goed begrijp...

448 00:26:21:07 00:26:25:07
als u dus naar
www.overkernenergie.nl gaat...

449 00:26:25:10 00:26:30:23
en het stuk zoekt, het plan van aanpak,
dat afgelopen 16 mei is gepubliceerd...

450 00:26:31:01 00:26:36:09
dan kunt u daar ook een reactie vinden
op alle 1374 reacties...

451 00:26:36:12 00:26:41:15
die in het verleden zijn gedaan.
Dank je wel voor de toevoeging.

452 00:26:43:08 00:26:48:03
Dan is het tijd voor het tweede blok,
en dan gaan we verder met Mara.

453 00:26:48:06 00:26:50:24
Dan gaan we het hebben
over de andere manier...

454 00:26:51:02 00:26:53:17
van het betrekken van de regio's.

455 00:26:53:20 00:26:59:06
Mara, er zijn vier zoekgebieden,
zeven locaties.

456 00:26:59:09 00:27:03:01
Ik kan me voorstellen
als je in zo'n gebied woont...

457 00:27:03:04 00:27:06:10
of een bedrijf hebt,
dat dat wel wat vragen oplevert.

458 00:27:06:13 00:27:10:04
Hoe gaat het ministerie daarmee om?

459 00:27:10:07 00:27:14:08
Ja, dat merken we zeker.
Er komt nogal veel op zo'n regio af.

460 00:27:14:11 00:27:18:04
Lennert had het net al over
andere projecten van de Rijksoverheid.

461 00:27:18:07 00:27:21:02
Dus daar willen we
heel zorgvuldig in zijn.

462 00:27:21:05 00:27:24:04
En dat doen we
op verschillende manieren.

463 00:27:24:07 00:27:26:21
We gaan in gesprek
met medeoverheden:

464 00:27:26:24 00:27:30:12
gemeenten en provincies,
en daarbij ook de havenbedrijven.

465 00:27:30:15 00:27:33:11
Om met elkaar te onderzoeken
in de eerste plaats:

466 00:27:33:14 00:27:37:01
Welke communicatie past hier?
En wat speelt hier al in de regio?

467 00:27:37:04 00:27:40:21
Dus hoe kunnen we dit, daar waar
er behoefte is bij de overheden...

468 00:27:40:24 00:27:44:07
hoe kunnen we dit samen oppakken,
zodat we komen op een aanpak...

469 00:27:44:10 00:27:47:11
die past bij waar mensen
behoefte aan hebben?

470 00:27:47:14 00:27:51:07
En dat we ook volledig zijn
in het uitnodigen van de organisaties.

471 00:27:51:10 00:27:56:14
Of het nu actiegroepen zijn,
of dorpsraden, of natuurfederaties.

472 00:27:56:17 00:27:59:12
Dat we zorgen dat we
de juiste mensen in beeld hebben...

473 00:27:59:15 00:28:01:22
en op de juiste manier benaderen.

474 00:28:02:00 00:28:05:17
Dus het klinkt als best wel
maatwerk ook per regio.

475 00:28:05:20 00:28:10:05
Heb je voorbeelden van
hoe dat er in de praktijk uitziet?

476 00:28:10:08 00:28:14:02
Voor mij is het het makkelijkst
om te spreken over de Maasvlakte.

477 00:28:14:05 00:28:19:02
Hoe dat er in de praktijk uitziet?
In feite komt het erop neer...

478 00:28:19:05 00:28:24:09
bijvoorbeeld afgelopen vrijdag
zijn er documenten naar buiten gegaan.

479 00:28:24:12 00:28:28:15
En wij hebben een soort
basiscommunicatietoolkit.

480 00:28:28:18 00:28:31:20
Waarbij je echt als ministerie,
omdat wij initiatiefnemer zijn...

481 00:28:31:23 00:28:34:20
afzender zijn, maar wij faciliteren
daarmee wel gemeenten...

482 00:28:34:23 00:28:38:06
en organisaties
om dat bericht verder te brengen.

483 00:28:38:09 00:28:40:13
Met het havenbedrijf hebben we gekeken:

484 00:28:40:16 00:28:45:07
welke bedrijven in de omgeving van die
locaties, verdienen iets van extra aandacht?

485 00:28:45:10 00:28:48:23
Wie zou kunnen schrikken
op het moment dat je leest:

486 00:28:49:01 00:28:51:09
er komen hier mogelijk kerncentrales.

487 00:28:51:12 00:28:54:24
En ook, Lennert en ik
gaan regelmatig de regio in...

488 00:28:55:02 00:28:57:23
op het moment dat we uitgenodigd
worden voor een presentatie...

489 00:28:58:01 00:29:02:06
of een toelichting, of een gesprek,
dan doen we dat.

490 00:29:02:09 00:29:04:19
En misschien een toelichting,
de grondeigenaren...

491 00:29:04:22 00:29:07:22
in veel gevallen het havenbedrijf,
of particuliere bedrijven.

492 00:29:08:00 00:29:11:07
Maar in een aantal gevallen
ook agrariërs...

493 00:29:11:10 00:29:16:00
die zijn ook veelal persoonlijk bezocht
door omgevingsmanagers.

494 00:29:16:03 00:29:20:02
En voordat het nieuws van afgelopen
vrijdag naar buiten is gegaan.

495 00:29:20:05 00:29:26:03
Ook hebben we een aantal rondetafelsessies
georganiseerd in verschillende gebieden.

496 00:29:26:06 00:29:28:04
Met meer de georganiseerde
stakeholders.

497 00:29:28:07 00:29:33:02
Dat kan gaan om bewonersgroepen,
natuur- en milieufederaties en dergelijke.

498 00:29:33:05 00:29:38:20
Oké, helder. En Mara, bewoners,
hoe kunnen die betrokken worden dan?

499 00:29:38:23 00:29:42:24
Ja, dat doen we eerst nog aanvullend.
We werken in hetzelfde team.

500 00:29:43:02 00:29:46:10
Dus we vullen elkaar graag aan.
-Alleen maar mooi, toch?

501 00:29:46:13 00:29:49:20
Die rondetafelgesprekken,
de opbrengst daarvan was bijvoorbeeld...

502 00:29:49:23 00:29:52:02
dat het onderzoeksplan
dat nu naar buiten is gegaan...

503 00:29:52:05 00:29:54:06
echt op een aantal punten
is aangescherpt.

504 00:29:54:09 00:29:57:18
Dat is wat ik bedoelde
dat je meer aan de voorkant werkt...

505 00:29:57:21 00:30:02:13
en zorgt dat je zo volledig mogelijk bent.
En die relatie is continue.

506 00:30:02:16 00:30:04:17
Dus we zullen die gesprekken
ook vervolgen.

507 00:30:04:20 00:30:07:01
Ook kijken naar
het volgende onderzoeksplan.

508 00:30:07:04 00:30:09:19
We halen echt de kennis op
die er in het gebied leeft.

509 00:30:09:22 00:30:12:22
En daarvoor heb je experts nodig.

510 00:30:13:00 00:30:17:19
En de bewoners, daarvoor
organiseren we bewonersavonden.

511 00:30:17:22 00:30:23:03
Ik geloof dat daar een overzicht van is.
Nou ja, dat gaat geweldig soepel.

512 00:30:23:06 00:30:27:22
Bewonersavonden in de omgeving
van die locaties.

513 00:30:28:00 00:30:33:21
We hebben vanavond dit webinar.
Dat is de eerste stap om in contact te komen.

514 00:30:33:24 00:30:35:01
Dit is een tweede.

515 00:30:35:04 00:30:38:22
Daarnaast hebben we ook in
sommige regio's een mobiel infopunt.

516 00:30:39:00 00:30:42:13
Waarmee we dus naar plekken gaan
om in gesprek te gaan.

517 00:30:42:16 00:30:46:10
Plekken waar mensen komen die zich
wellicht in dit onderwerp interesseren.

518 00:30:46:13 00:30:48:19
Dus om vragen te beantwoorden
en ook op te halen.

519 00:30:48:22 00:30:52:10
Wat leeft er? Als je kijkt
naar omgevingsmanagement...

520 00:30:52:13 00:30:55:21
en het hoofdstuk 'omgeving'
in dat uiteindelijke onderzoeksplan...

521 00:30:55:24 00:30:58:10
is dat voor ons
ongelooflijk belangrijk.

522 00:30:58:13 00:31:01:09
Welke zorgen leven er,
welke kansen zien mensen?

523 00:31:01:12 00:31:05:09
Wat speelt er rond dit onderwerp
dat wij moeten meenemen...

524 00:31:05:12 00:31:07:01
en aan de minister presenteren als:

525 00:31:07:04 00:31:11:02
dit is hoe de regio kijkt
naar deze ontwikkeling.

526 00:31:11:05 00:31:15:20
Dus als ik bijvoorbeeld in Terneuzen
zou wonen...

527 00:31:15:23 00:31:18:03
en ik zou naar de informatieavond gaan...

528 00:31:18:06 00:31:23:03
dan kan ik ook daadwerkelijk met
mensen van het ministerie in gesprek.

529 00:31:23:06 00:31:28:16
Er wordt in ieder geval iets gedaan met
mijn input, of er komt een reactie op.

530 00:31:28:19 00:31:33:08
Ja, dat zeker.
Waar dat kan, natuurlijk.

531 00:31:33:11 00:31:35:08
Afhankelijk van of het echt zorgen zijn.

532 00:31:35:11 00:31:38:12
Zorgen moeten we reëel in zijn.
Die kunnen we niet altijd wegnemen.

533 00:31:38:15 00:31:42:17
Het is een onzekere ontwikkeling
in een aantal opzichten.

534 00:31:42:20 00:31:45:21
Daar moeten wij ook eerlijk in zijn
en het gesprek over aangaan.

535 00:31:45:24 00:31:48:09
En daar waar het kan,
bieden we duidelijkheid.

536 00:31:48:12 00:31:51:01
En we schrijven ook
zo veel mogelijk op.

537 00:31:51:04 00:31:53:23
Dat is wel een erkenning, van:
wij zien dat dit leeft.

538 00:31:54:01 00:31:56:20
En wij achten dit van belang
en het is vastgelegd.

539 00:31:56:23 00:32:00:16
En dat publiceren we dus op:
overkernenergie.nl.

540 00:32:00:19 00:32:04:19
Ja, want ik kan me ook voorstellen dat
bepaalde aspecten pas terugkomen...

541 00:32:04:22 00:32:07:04
als uiteindelijk de locatie is gekozen.

542 00:32:07:07 00:32:10:05
Dus dat het nu nog veel meer
in het voortraject zit.

543 00:32:10:08 00:32:14:08
Ja, dit is echt de onderzoeksfase.
Het vergaren van kennis.

544 00:32:14:11 00:32:17:21
Het opbouwen van netwerken,
zodat we met elkaar...

545 00:32:17:24 00:32:21:18
ook als de standpunten verschillen,
gewoon zo compleet mogelijk zijn.

546 00:32:21:21 00:32:24:21
Oké, helder.
En begreep ik het nou goed...

547 00:32:24:24 00:32:28:12
dat er ook een participatieplan
is gepubliceerd?

548 00:32:28:15 00:32:29:24
Ja, dat klopt.

549 00:32:30:02 00:32:34:13
Nou ja, wat ik hier vandaag verteld heb,
is daar een samenvatting van.

550 00:32:34:16 00:32:36:22
Er is een participatieplan
gepubliceerd...

551 00:32:37:00 00:32:39:17
met ook een specifieke aanpak
per regio.

552 00:32:39:20 00:32:43:07
Tegelijkertijd moeten de regio's straks,
de locaties, vergelijkbaar zijn.

553 00:32:43:10 00:32:45:06
Dus dat houden we altijd in het oog.

554 00:32:45:09 00:32:48:06
En dat participatieplan
daar kun je ook op reageren.

555 00:32:48:09 00:32:52:02
Op dezelfde wijze als die
eerder voorbij is gekomen.

556 00:32:52:05 00:32:55:07
Eerder is dat ook gebeurd,
en is het plan ook aangepast...

557 00:32:55:10 00:32:59:22
op dat wat mensen ons hebben
meegegeven in wat ze belangrijk vinden.

558 00:33:00:00 00:33:02:09
Oké, bedankt.

559 00:33:02:12 00:33:07:12
En hoe worden mensen op de hoogte
gehouden van dit hele traject?

560 00:33:07:15 00:33:12:22
Op verschillende manieren. De website,
ik durf het haast niet meer te noemen.

561 00:33:13:00 00:33:16:00
Noem de website nog even.
-Ja.

562 00:33:16:03 00:33:18:09
Misschien kan hij in beeld.
Ja, via de website.

563 00:33:18:12 00:33:21:14
Daar kunnen mensen zich nu ook
aanmelden via een contactformulier...

564 00:33:21:17 00:33:25:22
voor een digitale nieuwsbrief, dus dan
word je actief op de hoogte gehouden.

565 00:33:26:00 00:33:28:05
Mensen kunnen via
datzelfde contactformulier...

566 00:33:28:08 00:33:30:21
vragen om een gesprek
met mijn collega's of mij.

567 00:33:30:24 00:33:35:01
Vragen stellen. Er is een heel team aan
het werk om die verbinding te maken.

568 00:33:35:04 00:33:39:14
En daarnaast... Ik heb het gevoel
dat ik iets vergeet...

569 00:33:39:17 00:33:42:03
maar dat is, denk ik, de beste manier.

570 00:33:42:06 00:33:45:07
En dus de momenten
dat we echt de regio ingaan...

571 00:33:45:10 00:33:49:19
en bewonersavonden hebben
en webinars als dit organiseren.

572 00:33:49:22 00:33:53:15
Ik kan me voorstellen als er weer een
nieuwe mijlpaal is, om het zo te zeggen...

573 00:33:53:18 00:33:57:22
dat wij in huis-aan-huisbladen, of...
Hoe doet het ministerie dat?

574 00:33:58:00 00:34:01:07
Onder meer. Huis-aan-huisbladen,
social media.

575 00:34:01:10 00:34:04:19
Dus daar wordt niets nagelaten...

576 00:34:04:22 00:34:08:00
om zowel in print als online
mensen te bereiken.

577 00:34:08:03 00:34:11:21
Zodat wie wil, zich kan informeren.
Dat is ons doel.

578 00:34:11:24 00:34:16:23
Dus wie wil, is geïnformeerd.
En wie wil, kan zichzelf ook betrekken...

579 00:34:17:01 00:34:21:00
en invloed uitoefenen op het proces.
-Oké, helder. Dank je wel.

580 00:34:21:03 00:34:25:21
Nou, mocht u dit horen en denken:
Goh, ik heb hier nog wel input op...

581 00:34:25:24 00:34:28:18
of ik maak me toch nog zorgen
over dit proces...

582 00:34:28:21 00:34:30:15
u kunt dus zowel
op het onderzoeksplan...

583 00:34:30:18 00:34:33:05
dus welke effecten worden
er allemaal onderzocht...

584 00:34:33:08 00:34:36:22
een reactie sturen,
maar dus ook op het participatieplan.

585 00:34:37:00 00:34:39:21
En daarnaast bent u uiteraard
van harte welkom...

586 00:34:39:24 00:34:44:10
op de informatieavonden, of voor,
als ik het goed heb begrepen...

587 00:34:44:13 00:34:47:06
de professionele partijen,
de ronde tafels...

588 00:34:47:09 00:34:49:16
waar we ook in gesprek gaan met u.

589 00:34:49:19 00:34:53:11
Misschien toch een kleine correctie,
Ingrid.

590 00:34:53:14 00:34:56:23
Mensen kunnen nu reageren
op het onderzoeksplan.

591 00:34:57:01 00:34:58:21
Maar niet op het participatieplan.

592 00:34:58:24 00:35:02:08
Het participatieplan
stellen we elke fase bij.

593 00:35:02:11 00:35:06:13
Dat was wel vorig jaar dat men daar op
kon reageren, maar op deze versie niet.

594 00:35:06:16 00:35:09:07
Ze mogen wel zeggen wat ze
ervan vinden of wat ze missen.

595 00:35:09:10 00:35:13:10
Daar proberen we rekening mee te houden,
maar er is geen formele reactiemogelijkheid.

596 00:35:13:13 00:35:16:13
Oké, dus een informele reactie
kan altijd.

597 00:35:16:16 00:35:19:15
Maar een formele reactie...
-We stellen het ook continue bij.

598 00:35:19:18 00:35:23:01
Helder. Dank voor de toevoeging.
Goed...

599 00:35:24:17 00:35:30:15
Ik zie dat er een vraag is binnengekomen
voor de bespreking aan tafel.

600 00:35:30:18 00:35:35:19
En dat is wat kan er verwacht worden
van een informatieavond.

601 00:35:35:22 00:35:37:20
Deze is voor Mara.

602 00:35:37:23 00:35:41:11
Ja, wat er verwacht wordt.
Het is een inloopbijeenkomst.

603 00:35:41:14 00:35:44:23
Er zijn verschillende collega's
van ons aanwezig...

604 00:35:45:01 00:35:47:04
die expert zijn
op verschillende onderwerpen.

605 00:35:47:07 00:35:50:11
Een milieudeskundige,
omgevingsmanagers.

606 00:35:50:14 00:35:54:03
En er zijn ook, misschien is het
een mooie brug naar Kim...

607 00:35:54:06 00:35:57:14
er zijn ook tijdens de avond
presentaties...

608 00:35:57:17 00:36:01:01
over de technische haalbaarheidsstudies,
zoals wij dat dan noemen.

609 00:36:01:04 00:36:06:17
En... de andere?
En het onderzoeksplan op zichzelf.

610 00:36:06:20 00:36:11:11
Oké, dank je wel. Dus genoeg mensen
om vragen aan te stellen.

611 00:36:11:14 00:36:14:16
We gaan met een hele delegatie
het land door.

612 00:36:14:19 00:36:17:11
Er zijn dus mensen aanwezig
die de reacties opnemen...

613 00:36:17:14 00:36:20:11
voor de aanwezigen
die dat willen doorgeven.

614 00:36:20:14 00:36:26:00
Dank je wel. Fijn. En dan gaan we nu
inderdaad over naar het volgende blok:

615 00:36:26:03 00:36:32:15
De technische onderzoeken. Kim,
daarvoor wil ik met jou in gesprek.

616 00:36:32:18 00:36:38:24
Want, ja, als ik zo luister naar het
verhaal van Lennert, dan denk ik:

617 00:36:39:02 00:36:41:06
dat zijn al
heel veel soorten onderzoeken.

618 00:36:41:09 00:36:43:23
Wat zijn nu de technische
onderzoeken precies?

619 00:36:44:01 00:36:48:24
Net weer anders, en tegelijkertijd
hebben ze met elkaar te maken.

620 00:36:49:02 00:36:52:23
We noemen de technische onderzoeken
de technische haalbaarheidsonderzoeken.

621 00:36:53:01 00:36:55:14
Waarin we onderzocht hebben
of de ontwerpen...

622 00:36:55:17 00:36:59:19
van technologieleveranciers in
Nederland gebouwd kunnen worden.

623 00:36:59:22 00:37:03:10
En we hebben die studies gebruikt
om heel veel kennis op te doen...

624 00:37:03:13 00:37:05:08
vooral voor die technologieën.

625 00:37:05:11 00:37:08:05
En dat helpt ons heel erg
bij de voorbereiding...

626 00:37:08:08 00:37:10:09
van een keuze
voor een van de technologieën...

627 00:37:10:12 00:37:13:18
of de aanbesteding die we
aan het voorbereiden zijn.

628 00:37:13:21 00:37:19:00
Want als ik het goed begrijp, zijn er
verschillende technologieleveranciers...

629 00:37:19:03 00:37:22:18
gevraagd om een soort
technisch ontwerp te maken.

630 00:37:22:21 00:37:28:05
Waarom is dat zo belangrijk, die keuze
voor die technologieleveranciers?

631 00:37:28:08 00:37:33:20
Er zijn niet veel bedrijven in de wereld
die grote kerncentrales kunnen bouwen.

632 00:37:33:23 00:37:37:02
We zijn in gesprek met drie bedrijven.

633 00:37:37:05 00:37:41:12
Een Frans bedrijf, een Amerikaans
bedrijf en een bedrijf uit Zuid-Korea.

634 00:37:41:15 00:37:47:05
En samen met hen
hebben we hun ontwerp nader bekeken.

635 00:37:47:08 00:37:51:09
Omdat uiteindelijk al die ontwerpen
wel van elkaar verschillen.

636 00:37:51:12 00:37:54:00
Ook hoe de bedrijven verschillen
van elkaar.

637 00:37:54:03 00:37:57:16
En ook hoe ze hun project hier
in Nederland zouden uitvoeren.

638 00:37:57:19 00:38:01:15
Dat hebben we nader met elkaar
bekeken in deze studies.

639 00:38:01:18 00:38:06:16
En de kennis van deze projecten
heeft ons geholpen...

640 00:38:06:19 00:38:12:06
om risico's te verkleinen,
met name ook richting de kosten...

641 00:38:12:09 00:38:17:19
en vertragingen voorkomen die zouden
kunnen ontstaan in de toekomst.

642 00:38:17:22 00:38:21:07
Daarvoor is kennis
het belangrijkste om mee te beginnen.

643 00:38:21:10 00:38:25:01
Oké, dus die partijen zijn
echt gevraagd ook eigenlijk van:

644 00:38:25:04 00:38:29:13
Stel, je zou hier een kerncentrale
bouwen, hoe zou dat eruit zien?

645 00:38:29:16 00:38:32:10
Zou het überhaupt kunnen,
kan ik me ook voorstellen.

646 00:38:32:13 00:38:36:00
Wat zijn precies die onderzoeken?
Zijn daar...

647 00:38:36:03 00:38:39:14
We hebben drie thema's onderzocht
in deze studies.

648 00:38:39:17 00:38:41:22
We hebben ze gevraagd
om te onderzoeken...

649 00:38:42:00 00:38:45:24
of hun ontwerpen zouden voldoen aan
de Nederlandse wet- en regelgeving.

650 00:38:46:02 00:38:51:00
En dat lijkt zo te zijn, gelukkig. Ook
de onafhankelijke toezichthouder...

651 00:38:51:03 00:38:53:22
de nucleaire toezichthouder
in Nederland, de ANVS...

652 00:38:54:00 00:38:56:17
ziet op dit moment ook geen
aanleiding om aan te nemen...

653 00:38:56:20 00:38:59:09
dat de ontwerpen niet vergund
kunnen worden.

654 00:38:59:12 00:39:01:12
Dat was een hele fijne uitkomst.

655 00:39:01:15 00:39:05:03
Daarnaast hebben we met
de technologieleveranciers gekeken...

656 00:39:05:06 00:39:09:11
wat er voor nodig is om een kerncentrale
hier in Nederland te bouwen.

657 00:39:09:14 00:39:13:19
En we hebben daar de locatie
in Borssele voor aangewezen...

658 00:39:13:22 00:39:16:24
als onderzoekslocatie in deze studies.

659 00:39:17:02 00:39:22:06
Oké, dat klinkt alsof er al
veel meer informatie bekend is...

660 00:39:22:09 00:39:25:12
over Borssele
dan over de andere zoeklocaties.

661 00:39:25:15 00:39:29:16
Dat klopt.
-Betekent dat ook...

662 00:39:29:19 00:39:33:04
dat er gekozen zal worden voor
Borssele, of hoe moet ik dat zien?

663 00:39:33:07 00:39:36:15
Nee, dat betekent niet automatisch
dat er gekozen wordt voor deze locatie.

664 00:39:36:18 00:39:39:04
Wij hebben deze locatie
onderzocht in deze studie...

665 00:39:39:07 00:39:43:01
omdat hij enkele jaren geleden is
aangewezen als voorkeurslocatie.

666 00:39:43:04 00:39:46:17
En we ook al heel veel gegevens
mochten gebruiken...

667 00:39:46:20 00:39:51:19
die over deze locatie bekend zijn. Dat was
handig bij de uitvoer van deze studies.

668 00:39:51:22 00:39:55:03
En we weten nu ook wat er...

669 00:39:55:06 00:39:58:02
Ze weten veel over deze locatie
en wat er nodig is...

670 00:39:58:05 00:40:02:09
om hem aan te passen, zodat we hier
twee kerncentrales zouden kunnen bouwen.

671 00:40:02:12 00:40:06:05
Maar we hebben ook heel veel geleerd
over andere locaties.

672 00:40:06:08 00:40:10:24
Wij gaan er vanuit dat aan iedere locatie
aanpassingen nodig zijn...

673 00:40:11:02 00:40:13:17
om die geschikt te maken
voor twee kerncentrales.

674 00:40:13:20 00:40:16:06
En met de kennis die we in deze studies
hebben opgedaan...

675 00:40:16:09 00:40:19:21
weten we wat we moeten onderzoeken
op al die andere locaties...

676 00:40:19:24 00:40:24:19
om een inschatting te krijgen van de
technische haalbaarheid van die locaties.

677 00:40:24:22 00:40:27:21
Dus eigenlijk kan een groot deel
van dat onderzoek...

678 00:40:27:24 00:40:31:04
wel gebruikt worden
voor de andere locaties.

679 00:40:31:07 00:40:33:22
Of het geeft op z'n minst inzichten...

680 00:40:34:00 00:40:37:02
van: dit zouden we daar
nog echt moeten onderzoeken...

681 00:40:37:05 00:40:40:05
mocht het niet in Borssele komen.
-Kunnen we zeker gebruiken.

682 00:40:40:08 00:40:45:10
We hebben nu met elkaar afgesproken,
ook naar aanleiding van deze studies...

683 00:40:45:13 00:40:49:03
om de andere locaties
op een aantal aspecten te onderzoeken...

684 00:40:49:06 00:40:53:06
waarvan we weten dat die van
grote invloed zijn op de kosten...

685 00:40:53:09 00:40:57:20
en de tijd die nodig is om zo'n locatie
gereed te maken en te bouwen.

686 00:40:57:23 00:41:02:06
En dan gaat het erover of de bestaande
infrastructuur al geschikt is...

687 00:41:02:09 00:41:04:18
voor de bouw
van zulke grote kerncentrales.

688 00:41:04:21 00:41:08:14
Hoe de ondergrond is,
wat voor fundering je nodig hebt.

689 00:41:08:17 00:41:10:18
We moeten in kaart brengen...

690 00:41:10:21 00:41:13:12
wat voor andere activiteiten
er in de omgeving zijn...

691 00:41:13:15 00:41:17:23
die mogelijk een risico kunnen vormen
voor de centrale, en vice versa.

692 00:41:18:01 00:41:23:14
Of er voldoende ruimte beschikbaar is
en wat daar al gebouwd is of niet.

693 00:41:23:17 00:41:26:01
En omdat we kijken naar locaties bij zee...

694 00:41:26:04 00:41:31:08
moeten we kijken wat nodig is om die locaties
te beschermen tegen overstromingen.

695 00:41:31:11 00:41:33:22
Zeker met het oog
op de lange levensduur...

696 00:41:34:00 00:41:37:11
en de klimaatverandering
en de zeespiegelstijging.

697 00:41:38:13 00:41:41:23
Dus omdat we dat nu voor deze...

698 00:41:42:01 00:41:46:09
Voor al die andere locaties kunnen
we focussen op deze aspecten.

699 00:41:46:12 00:41:49:05
En hoeven we niet in deze fase
voor alle andere locaties...

700 00:41:49:08 00:41:52:20
een hele uitgebreide technische
haalbaarheidsstudie uit te voeren.

701 00:41:52:23 00:41:54:17
En hebben we zo direct een gedegen...

702 00:41:54:20 00:41:56:24
Dat helpt wel bij een gedegen
locatieonderzoek.

703 00:41:57:02 00:42:00:23
Maar kunnen we wel wat sneller gaan.
Dat we snel duidelijkheid kunnen geven.

704 00:42:01:01 00:42:05:24
En ik ben eigenlijk wel nieuwsgierig.
Hoeveel kost een kerncentrale nou?

705 00:42:06:02 00:42:08:24
Ja, dat is het derde thema
dat we onderzocht hebben.

706 00:42:09:02 00:42:11:02
We hebben gevraagd:

707 00:42:11:05 00:42:14:19
Wat heb je nodig om zo'n kerncentrale
hier in Nederland te bouwen?

708 00:42:14:22 00:42:18:04
Hoelang ga je daarover doen
en wat zal het misschien gaan kosten?

709 00:42:18:07 00:42:23:04
En daar hebben deze bedrijven
een eerste inschatting bij gegeven.

710 00:42:23:07 00:42:28:03
Op dit moment is de eerste inschatting
dat de eerste centrale op z'n vroegst...

711 00:42:28:06 00:42:31:15
eind jaren 30 elektriciteit
zou kunnen gaan leveren.

712 00:42:31:18 00:42:36:09
Maar dat is nog wel heel afhankelijk
van de locatie die er gekozen wordt.

713 00:42:36:12 00:42:40:06
Afhankelijk van de aanpassingen
die nodig zijn op zo'n locatie...

714 00:42:40:09 00:42:45:02
kan dat nog gaan schuiven,
die schattingen.

715 00:42:45:05 00:42:47:17
Dat is op zich ook...

716 00:42:47:20 00:42:51:09
Als we meer weten over de locatie,
als we de locatie gekozen hebben...

717 00:42:51:12 00:42:54:21
gaan we er steeds meer duidelijkheid
over kunnen geven in dit project.

718 00:42:54:24 00:42:59:13
Dus als ik het goed begrijp, dat eerste
onderzoek ging over vergunningen.

719 00:42:59:16 00:43:02:12
Mag het volgens wet- en regelgeving?

720 00:43:02:15 00:43:08:09
Het tweede: past het eigenlijk wel, als
je kijkt naar ondergrond, infrastructuur.

721 00:43:08:12 00:43:11:04
Begrijp ik dat goed?
-Ja, waar je aan moet denken...

722 00:43:11:07 00:43:15:24
Eigenlijk is juist, hoe je een
kerncentrale op een locatie inpast...

723 00:43:16:02 00:43:18:16
is eigenlijk een beetje
de 'custom made'...

724 00:43:18:19 00:43:22:17
Dat is wat zo'n kerncentrale uniek maakt,
en hoe je dat dan bouwt.

725 00:43:22:20 00:43:26:01
En we weten nu welke aspecten
daarbij van belang zijn...

726 00:43:26:04 00:43:30:05
om in beeld te brengen
voor die locaties.

727 00:43:30:08 00:43:33:07
En we hebben gekeken
naar de tijdlijn en de kosten.

728 00:43:33:10 00:43:36:01
Daarvan hebben we nu ook
een eerste inschatting...

729 00:43:36:04 00:43:42:10
dat de kosten voor twee centrales
tussen de 20 en 30 miljard gaan zijn.

730 00:43:42:13 00:43:45:13
Daarbij is weer afhankelijk
welke locatie je kiest.

731 00:43:45:16 00:43:48:06
En wat je moet doen
om zo'n locatie gereed te maken.

732 00:43:48:09 00:43:51:19
Maar het is ook van belang
wat voor ontwerp je kiest.

733 00:43:51:22 00:43:56:15
Eén ontwerp is bijvoorbeeld veel
groter dan het andere ontwerp.

734 00:43:56:18 00:43:59:03
En daarmee ook duurder,
maar daar tegenover staat...

735 00:43:59:06 00:44:01:07
dat het ook weer
meer elektriciteit oplevert.

736 00:44:01:10 00:44:06:13
Dat is de puzzel die we moeten maken
met z'n allen de komende tijd.

737 00:44:06:16 00:44:10:23
Ja, en kunnen de kijkers
ook de resultaten terugvinden...

738 00:44:11:01 00:44:15:03
van deze technische onderzoeken?
-Ja, voor een groot gedeelte wel.

739 00:44:15:06 00:44:18:10
Wij hebben de uitkomsten van deze
technische haalbaarheidsstudies...

740 00:44:18:13 00:44:21:00
die zijn uitgevoerd door
de technologieleveranciers...

741 00:44:21:03 00:44:25:06
hebben we laten controleren
door een onafhankelijke derde partij.

742 00:44:25:09 00:44:29:02
Dit hebben we
de 'third party review' genoemd.

743 00:44:29:05 00:44:32:17
En we hebben de resultaten
van deze 'third party review'...

744 00:44:32:20 00:44:35:21
zo veel mogelijk openbaar gemaakt.

745 00:44:35:24 00:44:38:00
Daarmee is niet alles openbaar
geworden...

746 00:44:38:03 00:44:43:04
omdat we zeker in deze fase, waarin
nog een competitie-element zit...

747 00:44:43:07 00:44:45:13
om bedrijfsgevoelige informatie
te beschermen.

748 00:44:45:16 00:44:49:04
Maar ook in onze positie als staat,
in toekomstige onderhandelingen...

749 00:44:49:07 00:44:52:14
hebben we daarvoor informatie
niet openbaar kunnen maken.

750 00:44:52:17 00:44:57:03
Ja, want ik begrijp dat
de technologieleverancier nog niet...

751 00:44:57:06 00:45:00:18
Die kan nog niet gekozen worden
op dit moment, denk ik.

752 00:45:00:21 00:45:03:24
Nee, op dit moment niet.
Daarvoor gaan we een hele...

753 00:45:04:02 00:45:07:18
ook een formeel
aanbestedingstraject in.

754 00:45:07:21 00:45:11:11
Een technologieselectieproces,
waarin we gefaseerd ook...

755 00:45:11:14 00:45:14:11
die onderdelen van zo'n kerncentrale...

756 00:45:14:14 00:45:17:03
met de technologieleveranciers
gaan doorspreken.

757 00:45:17:06 00:45:20:23
Dat zijn we nu aan het voorbereiden,
dat proces.

758 00:45:21:01 00:45:24:08
En misschien heeft dat ook wel weer
verband met de onderzoeken...

759 00:45:24:11 00:45:28:12
naar de zoeklocaties. Lennert,
hoe moet ik die koppeling zien?

760 00:45:28:15 00:45:32:04
Het is wel één koppeling inderdaad,
en dat gaat erover...

761 00:45:32:07 00:45:34:10
We willen zo'n centrale.

762 00:45:34:13 00:45:37:03
Met name de bouw heeft
echt wel grote impact op de regio.

763 00:45:37:06 00:45:40:08
Gedurende langere tijd, dus tien jaar.

764 00:45:40:11 00:45:44:16
Met piekmomenten dat er wel 10.000
mensen werkzaam zijn op de locatie.

765 00:45:44:19 00:45:47:10
Dus dat betekent heel veel
voor een regio.

766 00:45:47:13 00:45:51:01
We willen met name tijdens de bouw
die effecten op de leefomgeving...

767 00:45:51:04 00:45:55:10
zo veel mogelijk voorkomen.
Dat zal niet in het geheel kunnen...

768 00:45:55:13 00:45:58:07
maar waar we dat kunnen doen,
proberen we dat.

769 00:45:58:10 00:46:00:22
Daarom is Borssele ook al
in een heel vroeg stadium...

770 00:46:01:00 00:46:04:10
samen met de provincie Zeeland
hebben we de inwoners gevraagd:

771 00:46:04:13 00:46:07:21
Wat zijn nou belangrijke voorwaarden
die we zouden willen stellen?

772 00:46:07:24 00:46:14:04
En die voorwaarden hebben ze ook
vorig jaar aan ons overgedragen.

773 00:46:14:07 00:46:17:19
Op basis daarvan willen we ook
een Rijk-regiopakket afspreken.

774 00:46:17:22 00:46:21:13
Dat is een afspraak tussen de
overheden over de randvoorwaarden...

775 00:46:21:16 00:46:25:00
waarbinnen de kerncentrale
op die plek gebouwd kan worden.

776 00:46:25:03 00:46:29:11
Dus dat zijn voorwaarden
die gelijktijdig met het locatiebesluit...

777 00:46:29:14 00:46:31:17
eigenlijk bekend moeten worden.

778 00:46:31:20 00:46:36:10
En een aantal van die voorwaarden
zal door de technologieleverancier...

779 00:46:36:13 00:46:40:06
in hun contract opgenomen
moeten worden.

780 00:46:40:09 00:46:43:17
Andere voorwaarden zullen weer in de
vergunning opgenomen moeten worden.

781 00:46:43:20 00:46:46:19
En voor weer andere voorwaarden
moeten we apart iets regelen.

782 00:46:46:22 00:46:51:00
Maar daar zit dus een belangrijke relatie
tussen wat de omgeving...

783 00:46:51:03 00:46:56:11
te maken heeft met die centrale,
en de technologieleverancier zelf.

784 00:46:56:14 00:47:00:04
Helder. Waar ik wel even verbaasd...

785 00:47:00:07 00:47:03:09
Je gaf net aan: Borssele
heeft voorwaarden opgesteld.

786 00:47:03:12 00:47:06:23
Maar die zijn er niet voor andere
zoeklocaties. Hoe zit dat?

787 00:47:07:01 00:47:11:01
Wij zijn dus begonnen met dat
technische haalbaarheidsonderzoek.

788 00:47:11:04 00:47:14:24
Dat is best wel duur, dus dat kun je niet
op elke plek in Nederland doen.

789 00:47:15:02 00:47:17:24
Daarvoor hebben we locatie Borssele,
een voorkeurslocatie...

790 00:47:18:02 00:47:22:04
dus daar is dat op gericht, omdat er al
veel informatie over beschikbar was.

791 00:47:22:07 00:47:24:01
Tegelijkertijd hebben we steeds gezegd:

792 00:47:24:04 00:47:27:17
Locatiekeuze, daar doorlopen we
een wettelijke procedure voor...

793 00:47:27:20 00:47:30:09
en kijken we naar meerdere
gebieden in Nederland.

794 00:47:30:12 00:47:34:02
De voorkeurslocatie gaf ook de gemeente
en de provincie de mogelijkheid...

795 00:47:34:05 00:47:36:18
om alvast hun inwoners te betrekken.

796 00:47:36:21 00:47:40:12
Dat hadden ze geleerd vanuit andere
ontwikkelingen elders in Europa.

797 00:47:40:15 00:47:46:01
Je moet vroeg je inwoners betrekken
om eigenlijk duidelijk te maken...

798 00:47:46:04 00:47:51:13
wat de effecten zijn op de leefomgeving,
lokaal en regionaal.

799 00:47:51:16 00:47:55:03
zodat je daar ook afspraken over
kan maken met uiteindelijk het Rijk...

800 00:47:55:06 00:47:59:11
maar ook het bedrijf
dat de kerncentrales gaat bouwen.

801 00:47:59:14 00:48:04:20
En betekent dat dat als er uiteindelijk
een andere locatie gekozen wordt...

802 00:48:04:23 00:48:07:14
want we weten de resultaten
van de onderzoeken nog niet...

803 00:48:07:17 00:48:09:12
dat er ook met de regio...

804 00:48:09:15 00:48:12:06
een Rijk-regiopakket wordt
opgesteld, voorwaarden?

805 00:48:12:09 00:48:14:14
Als het een andere locatie wordt
dan Borssele...

806 00:48:14:17 00:48:19:05
dan willen we ook
met die betreffende locatie...

807 00:48:19:08 00:48:21:20
gemeente, provincie afspraken maken.

808 00:48:21:23 00:48:25:13
En we proberen nu het zo te doen
dat al die andere locaties...

809 00:48:25:16 00:48:28:03
zo veel mogelijk in de startblokken
kunnen staan...

810 00:48:28:06 00:48:31:06
dat als die locatie gekozen wordt,
dat we dan ook zo snel mogelijk...

811 00:48:31:09 00:48:33:23
kunnen komen tot een Rijk-regiopakket.

812 00:48:34:01 00:48:37:12
Onlangs is een hele delegatie uit
Rotterdam op werkbezoek geweest...

813 00:48:37:15 00:48:41:18
in Borssele bijvoorbeeld.
Om ook de lessen van elkaar te leren.

814 00:48:41:21 00:48:44:01
Ook van het lokale participatieproces.

815 00:48:44:04 00:48:48:07
Oké, en Kim, ik begrijp dus
dat als er een locatie gekozen is...

816 00:48:48:10 00:48:50:13
en er worden ook voorwaarden
aan gesteld...

817 00:48:50:16 00:48:56:06
heeft dat weer invloed dus op de
techniekleverancier die gekozen zal worden.

818 00:48:56:09 00:49:00:04
Ja, zeker. Een aantal van die voorwaarden
kan best wel landen in de eisen...

819 00:49:00:07 00:49:04:14
of in de contracten die je gaat afsluiten
met zo'n technologieleverancier...

820 00:49:04:17 00:49:07:02
waar zij zich dan aan te houden hebben.

821 00:49:07:05 00:49:10:24
En daarmee hebben deze technische studies
ook allerlei input opgeleverd...

822 00:49:11:02 00:49:15:10
om weer gesprekken te voeren
met inwoners van de regio's...

823 00:49:15:13 00:49:17:18
om te kijken:
Nou, dit zijn de resultaten.

824 00:49:17:21 00:49:21:03
Hebben jullie naar aanleiding hiervan
nog verdere wensen of eisen...

825 00:49:21:06 00:49:24:14
ten aanzien van die bouw, of waar we
rekening mee te houden hebben?

826 00:49:24:17 00:49:28:22
Dus zo gaan de resultaten
van deze studies terug de regio in...

827 00:49:29:00 00:49:31:09
en terug het locatieonderzoek in.

828 00:49:31:12 00:49:34:17
Ik begrijp wel, bij het ministerie
moet veel afgestemd worden...

829 00:49:34:20 00:49:37:22
om te voorkomen dat er dingen
over het hoofd worden gezien.

830 00:49:38:00 00:49:42:18
Of vergeten worden.
Dat klinkt mij vrij complex.

831 00:49:42:21 00:49:45:13
Maar fijn, dank voor de uitleg.

832 00:49:45:16 00:49:50:19
Dan ga ik nu naar de chat om te kijken
of er nog vragen zijn binnengekomen...

833 00:49:50:22 00:49:53:03
voor hier aan tafel.

834 00:49:55:12 00:50:00:15
Ja, ik zie hier de vraag:
wat betekent de THS...

835 00:50:00:18 00:50:04:19
de technische haalbaarheidsstudie,
voor andere gebieden dan Borssele?

836 00:50:04:22 00:50:07:17
Kim, je hebt er al iets over verteld,
maar...

837 00:50:07:20 00:50:12:01
Ja, wat we daar met name
geleerd hebben is welke aspecten...

838 00:50:12:04 00:50:14:24
zo'n locatie geschikt
of minder geschikt kunnen maken.

839 00:50:15:02 00:50:18:19
Wat moet hij onderzoeken op al
die locaties om een beeld te krijgen...

840 00:50:18:22 00:50:22:06
van de technische haalbaarheidsstudie.
Dat hebben we in Borssele al gedaan.

841 00:50:22:09 00:50:25:11
En de resultaten daarvan
zijn nu ook bekend.

842 00:50:25:14 00:50:31:06
En we gaan dat ook nog in een iets kleinere
variant doen voor de andere locaties.

843 00:50:31:09 00:50:35:19
Kijk. Per locatie zal dat
ook wel weer maatwerk zijn.

844 00:50:35:22 00:50:39:21
Ja, we verwachten echt
dat geen enkele locatie in Nederland...

845 00:50:39:24 00:50:43:23
zo klaar is om te bouwen, dus iedere
locatie zal aanpassingen nodig hebben.

846 00:50:44:01 00:50:48:14
En zal een eigen complexiteit kennen.
En die moeten we nu in beeld brengen.

847 00:50:48:17 00:50:53:24
Oké, dank je wel. Dan is er
nog één vraag voor Lennert.

848 00:50:54:02 00:50:59:00
Zal de overheid de
eigenaar/grootste aandeelhouder zijn...

849 00:50:59:03 00:51:04:08
of gaat een commerciële partij
dit uitbaten?

850 00:51:04:11 00:51:08:15
Ja, dat is heel erg afhankelijk
van het moment, denk ik.

851 00:51:08:18 00:51:12:11
Het is wel duidelijk, we hebben
een marktconcentratie ook gedaan.

852 00:51:12:14 00:51:16:24
Met die technologieleverancier, maar
ook met allerlei private instellingen...

853 00:51:17:02 00:51:19:24
die grote projecten financieren.

854 00:51:20:02 00:51:24:10
Daaruit blijkt toch wel dat de hele
periode tot en met de bouw...

855 00:51:24:13 00:51:27:10
dus tot het moment dat die af is,
om het maar even zo te zeggen...

856 00:51:27:13 00:51:31:07
zal de overheid toch echt een heel
belangrijk aandeel moeten leveren.

857 00:51:31:10 00:51:33:17
Dat is ook wel logisch,
want de grootste kostenpost...

858 00:51:33:20 00:51:37:00
in de bouw van een kerncentrale
is de rente die je moet betalen...

859 00:51:37:03 00:51:40:09
om het geld te lenen
om de bouw te kunnen bekostigen.

860 00:51:40:12 00:51:44:10
Er is geen organisatie die goedkoper
geld kan lenen dan de overheid zelf.

861 00:51:44:13 00:51:48:16
Dus het is ook best logisch dat de overheid
daar een belangrijke rol speelt.

862 00:51:48:19 00:51:52:03
Daarna is er een andere situatie.
Dan staat er een kerncentrale.

863 00:51:52:06 00:51:55:02
Dan is ook duidelijk
wat de kostprijs ervan is.

864 00:51:55:05 00:51:58:02
Zeg maar per eenheid van elektriciteit.

865 00:51:58:05 00:52:02:09
En hoe lang die gaat kunnen draaien,
en in welke marktomstandigheden.

866 00:52:02:12 00:52:04:07
Dus dan verwachten we dat er...

867 00:52:04:10 00:52:07:09
wel degelijk interesse
vanuit de markt zou kunnen zijn.

868 00:52:07:12 00:52:10:18
Maar hoe die verhouding precies zit,
zowel tijdens de bouw als daarna...

869 00:52:10:21 00:52:15:01
dat is nu nog niet duidelijk, en zal
eind dit jaar wel duidelijk worden.

870 00:52:15:04 00:52:18:23
Als er een zogenaamd
Government Support Package...

871 00:52:19:01 00:52:22:01
naar de Tweede Kamer
gestuurd zal worden.

872 00:52:22:04 00:52:25:24
Wat vertelt: welke investeringen
zijn op welk moment nodig?

873 00:52:26:02 00:52:31:06
En hoe willen we die bekostigen?
-Dank je wel voor je toelichting. Fijn.

874 00:52:31:09 00:52:36:13
Dan is het al weer bijna tijd
om deze webinar af te sluiten.

875 00:52:36:16 00:52:42:16
We hebben naar mijn weten
ontzettend veel onderwerpen behandeld.

876 00:52:42:19 00:52:45:09
Lennert, jij hebt heel veel verteld
over alle onderzoeken.

877 00:52:45:12 00:52:48:17
Naar de milieu-effecten
en naar de toekomstvastheid.

878 00:52:48:20 00:52:54:03
En de impact op de leefomgeving.
Dank je wel.

879 00:52:54:06 00:52:57:04
Mara, jij hebt heel veel verteld
over de formele participatie.

880 00:52:57:07 00:52:59:17
Hoe kunnen mensen
op de stukken reageren?

881 00:52:59:20 00:53:03:24
Maar ook: hoe gaan we het gebied in
en wat organiseren we dan allemaal?

882 00:53:04:02 00:53:07:19
En Kim, jij hebt heel erg veel verteld
over die technische studies.

883 00:53:07:22 00:53:12:00
Past het wel, kan het vergund
worden? Wat kost het eigenlijk?

884 00:53:12:03 00:53:17:05
Hoe ziet de planning eruit?
En hoe selecteren we die leverancier...

885 00:53:17:08 00:53:19:19
om het uiteindelijk te gaan bouwen?

886 00:53:19:22 00:53:26:16
Nog even voor het vervolg,
hoe zien die komende stappen eruit?

887 00:53:26:19 00:53:31:19
Je gaf net al aan
dat er misschien ergens dit jaar al...

888 00:53:31:22 00:53:34:20
een go/no go-moment is,
maar iets op iets kortere termijn?

889 00:53:34:23 00:53:37:12
Eerst gaan we dus het land in,
zal ik maar zeggen.

890 00:53:37:15 00:53:41:15
Met al die informatieavonden
gaan we naar iedereen toe.

891 00:53:41:18 00:53:44:10
Daar hopen we heel veel mensen
te kunnen spreken.

892 00:53:44:13 00:53:47:14
Vrij kort daarna zal echt wel
het onderzoek starten...

893 00:53:47:17 00:53:50:23
naar de milieu-effecten,
naar de toekomstvastheid.

894 00:53:51:01 00:53:53:14
We kijken ook naar huisvesting,
heel erg belangrijk...

895 00:53:53:17 00:53:57:13
als er 10.000 mensen in je
directe omgeving erbij gaan komen.

896 00:53:57:16 00:54:01:06
Dus dan wordt het onderzoek
echt opgestart.

897 00:54:01:09 00:54:06:12
Zes weken hebben mensen de tijd om
te reageren. Die reacties bekijken we.

898 00:54:06:15 00:54:10:21
Dat leidt misschien tot aanvullende
punten in het onderzoek.

899 00:54:10:24 00:54:13:00
Dan hopen we eind dit jaar
het onderzoek...

900 00:54:13:03 00:54:15:13
voor een groot deel
afgerond te kunnen hebben.

901 00:54:15:16 00:54:18:21
Dan hebben we ook de reacties,
onze reactie van hoe we omgaan...

902 00:54:18:24 00:54:22:08
met alle reacties die nu binnenkomen,
hebben we dan ook gereed.

903 00:54:22:11 00:54:26:04
Dat publiceren we ook,
en dan zullen we met name volgend jaar...

904 00:54:26:07 00:54:30:24
in 2026,
bezig zijn om al beweging te maken.

905 00:54:31:02 00:54:36:00
Dus op al die vijf criteria zal de minister
een beslissing moeten nemen.

906 00:54:36:03 00:54:40:11
Dan willen we alle informatie,
inclusief alle technische informatie...

907 00:54:40:14 00:54:44:01
die ook voor de verschillende
andere locaties in beeld is gebracht...

908 00:54:44:04 00:54:48:17
willen we ter inzage leggen, tegelijkertijd
met het ontwerp-locatiebesluit.

909 00:54:48:20 00:54:52:12
Dank je wel.
En, Mara, dat ontwerp-locatiebesluit...

910 00:54:52:15 00:54:56:24
dus dan is er een keuze gemaakt.
Kunnen mensen daar ook nog op reageren?

911 00:54:57:02 00:55:01:09
Zeker. In feite de cyclus
zoals we hem nu doorlopen...

912 00:55:01:12 00:55:03:06
gaan we dan zeker weer doorlopen.

913 00:55:03:09 00:55:06:22
Mensen hebben een periode van zes weken
om formeel te reageren.

914 00:55:07:00 00:55:10:08
En we zullen ook weer,
net zoals nu met het webinar...

915 00:55:10:11 00:55:13:20
uitgebreid communiceren
en met mensen in gesprek gaan.

916 00:55:13:23 00:55:17:15
En de regio ingaan
om de reacties op te halen...

917 00:55:17:18 00:55:20:06
op dat wat we op dat moment
hebben opgeleverd.

918 00:55:20:09 00:55:24:07
Oké, helder. En Kim, wat is
voor jullie de eerstvolgende stap?

919 00:55:24:10 00:55:26:13
Of wat zijn de volgende stappen?

920 00:55:26:16 00:55:29:21
Ja, wij zijn begonnen
met de voorbereiding en inrichting...

921 00:55:29:24 00:55:31:18
van het technologie-selectieproces.

922 00:55:31:21 00:55:33:16
Het proces waarin we
een keuze gaan maken...

923 00:55:33:19 00:55:39:14
voor een van de twee leveranciers
die nu nog 'in the running' zijn.

924 00:55:39:17 00:55:44:00
En we zullen ook meer technische
studies nog uitvoeren in dat...

925 00:55:44:03 00:55:47:23
tijdens dat proces, waarin we naar
steeds meer detail gaan toewerken.

926 00:55:48:01 00:55:52:12
Daarnaast zijn we op het ministerie
hard bezig...

927 00:55:52:15 00:55:56:08
ook met de oprichting
van een projectorganisatie...

928 00:55:56:11 00:55:59:11
die een aparte, zelfstandige
organisatie moet worden...

929 00:55:59:14 00:56:03:04
in eigendom van de staat,
die deze hele bouw...

930 00:56:03:07 00:56:07:04
aanbesteding en bouw,
moet gaan uitvoeren.

931 00:56:07:07 00:56:09:15
En we hebben al wel een naam
voor deze organisatie.

932 00:56:09:18 00:56:14:01
Op dit moment is hij in oprichting
onder de vlag van het ministerie.

933 00:56:14:04 00:56:17:21
Die heet: Nuclear Energy
Organisation Nederland.

934 00:56:17:24 00:56:21:21
Dus Nucleaire Energie Organisatie
Nederland, NEONL.

935 00:56:21:24 00:56:26:00
En we hopen dat die binnen een jaar
ook zelfstandig gaat opereren...

936 00:56:26:03 00:56:30:13
en daarmee een deel van dit werk
gaat overnemen van ons.

937 00:56:30:16 00:56:35:14
Dank je wel. Dat zijn nog veel stappen
ook weer te zetten. Dank je wel, Kim.

938 00:56:35:17 00:56:40:20
Mocht u vragen hebben, dan kunt u
deze nog steeds stellen in de chat.

939 00:56:40:23 00:56:43:17
Antwoorden op de vragen
die nog gesteld worden...

940 00:56:43:20 00:56:48:13
vindt u ook allemaal terug
op www.overkernenergie.nl.

941 00:56:48:16 00:56:51:13
De website die al een paar keer
is gevallen.

942 00:56:51:16 00:56:55:24
Mocht u nou morgen, overmorgen,
of in de loop van de tijd...

943 00:56:56:02 00:57:00:07
een vraag krijgen, dan kunt u terecht
op de informatieavonden.

944 00:57:00:10 00:57:04:04
Maar ook op www.overkernenergie.nl.

945 00:57:04:07 00:57:09:24
Daar vindt u een mailadres
waar u uw vragen naartoe kunt sturen.

946 00:57:10:02 00:57:13:05
Zo kunt u altijd in contact komen
met ons.

947 00:57:13:08 00:57:16:17
Dan wil ik mijn gasten
heel erg hartelijk bedanken...

948 00:57:16:20 00:57:19:24
voor de toelichting vanavond...

949 00:57:20:02 00:57:25:09
op dit, volgens mij,
best wel complexe project.

950 00:57:25:12 00:57:30:12
Er komt heel erg veel bij kijken.
Fijn om daar wat meer over te leren.

951 00:57:30:15 00:57:34:11
Daarom is het zo leuk, hè?
-Ja, dat begrijp ik meteen, ja. Fijn.

952 00:57:34:14 00:57:41:05
Je straalt.
-Een woordgrapje over het onderwerp.

953 00:57:41:08 00:57:44:11
Dank je wel. Heel goed.

954 00:57:44:14 00:57:48:16
Kijkers thuis,
hartelijk bedankt voor het kijken.

955 00:57:48:19 00:57:51:21
Voor het tijd nemen om te verdiepen
in dit onderwerp.

956 00:57:51:24 00:57:56:10
Op de website is ook nog steeds
veel meer informatie te vinden.

957 00:57:56:13 00:58:02:16
En er komt op dit moment
een enquête in beeld met twee vragen.

958 00:58:02:19 00:58:06:21
We willen u vragen
om daar een reactie op te sturen.

959 00:58:06:24 00:58:10:10
Want wij willen ook altijd
onze manieren verbeteren...

960 00:58:10:13 00:58:16:04
van dit soort webinars.
Dus reacties zijn altijd welkom.

961 00:58:16:07 00:58:18:11
Dan wil ik u heel erg bedanken
voor het kijken...

962 00:58:18:14 00:58:21:11
en nog een hele fijne avond wensen.
Tot ziens.

Meer onderwerpen

[Volgt nog]