Aanlanding windenergie: van zee naar land
Nederland wekt steeds meer energie op met windturbines op de Noordzee. Deze stroom moet naar het vasteland. Dat heet aanlanden. Dit gebeurt op verschillende plekken in Nederland. Waar komt de windenergie van zee aan land, nu en in de toekomst? Gebeurt dit bij u in de buurt? En hoe gaat dit in zijn werk?
Hoe komt de stroom van zee aan land?
De elektriciteit die we opwekken op de Noordzee gaat van de windparken via stroomkabels naar land. Aan land moet de elektriciteit aansluiten op het hoogspanningsnet. Zo komt de stroom bij huizen, bedrijven en fabrieken.
Met de elektriciteit van de windturbines kunnen we in de toekomst ook waterstof maken. Waterstof gaat via speciale leidingen naar land. En die leidingen sluiten aan op het waterstofnetwerk. Waterstof kan ook direct naar grote bedrijven en fabrieken die veel energie gebruiken.
Lees hoe we de stroom van windparken op zee naar het vasteland brengen
Lees meer over het elektriciteitsnet op zee
Waarom meer windenergie op zee?
We willen meer energie opwekken in eigen land. Dan is Nederland in de toekomst minder afhankelijk van andere landen. Door meer eigen duurzame energie op te wekken zijn we er zekerder van dat we altijd genoeg energie beschikbaar hebben. Ook dragen we bij aan het bereiken van onze klimaatdoelen. De Noordzee is een goede plek om energie op te wekken. We bouwen daar windparken die veel elektriciteit produceren. Het waait er vaker en harder dan op land. En de Noordzee is niet diep. Dat maakt het makkelijker en goedkoper om windparken te bouwen.
In het Programma Noordzee 2022-2027 vindt u de toekomstige windenergiegebieden die de groei van windenergie op zee moeten realiseren.
Waar komt windenergie nu aan land?
Windenergie komt nu aan land in:
- Wijk aan Zee (Noord-Holland)
- Borssele (Zeeland)
- Maasvlakte (Zuid-Holland)
- Eemshaven (Groningen)
Nieuwe routes en locaties voor de toekomst
Voor meer windenergie hebben we nieuwe verbindingen en aansluitlocaties nodig. De Rijksoverheid startte daarom 2 programma’s in 2023:
- Programma VAWOZ: zoekt nieuwe routes en locaties in heel Nederland
- Programma PAWOZ-Eemshaven: zoekt nieuwe routes en locaties naar Eemshaven
Onderzoek naar nieuwe locaties voor aanlanding (VAWOZ)
Programma VAWOZ onderzocht de beste kabelroutes en aansluitlocaties om windenergie aan land te brengen nadat de lopende projecten klaar zijn. U vindt de lopende projecten in de routekaart . Het programma deed onderzoek op de Noordzee en in 4 gebieden:
- Noord-Holland
- Zuid-Holland
- Zeeland
- Noord-Brabant
Het programma onderzocht:
- of het stroomnet de extra elektriciteit aankan;
- wat de gevolgen van de aanlanding en de aanleg zijn voor het milieu, de omgeving en de economie;
- of de plannen voor de aanlanding technisch mogelijk, veilig en betaalbaar zijn.
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat werkt daarbij samen met Rijkswaterstaat, provincies en netbeheerders TenneT en Gasunie. Ook omwonenden, (haven)bedrijven, landbouworganisaties, gemeenten, waterschappen en natuur- en milieuorganisaties denken mee.
Waterstof op pauze
Het programma onderzocht ook de mogelijkheid om op de Noordzee geproduceerde waterstof aan land te brengen. In 2025 is besloten om de productie van waterstof op zee te pauzeren tot 2030. Want er is minder vraag naar waterstof dan verwacht. Ook ontwikkelt de techniek zich minder snel.
Inspraak en definitief programma
Van 22 mei tot 2 juli 2026 kon u het (ontwerp)programma bekijken en uw mening geven (zienswijze indienen). Programma VAWOZ beoordeelt de zienswijzen en nemen ze mee bij het opstellen van het definitieve programma. U vindt het definitieve programma op een later moment op de VAWOZ-pagina .
Lees meer informatie over VAWOZ, officiële documenten
Bekijk wat er in uw regio gebeurt
Of download de brochure met algemene informatie over Programma VAWOZ:
Aanlanding in de Eemshaven (PAWOZ-Eemshaven)
Programma Aansluiting Wind op Zee – Eemshaven (PAWOZ-Eemshaven) onderzocht de volgende mogelijke routes:
- Routes om de windparken op zee Ten noorden van de Waddeneilanden en Doordewind aan te sluiten op het hoogspanningsnet of waterstofnet in Noord-Nederland.
- Routes om toekomstige windparken op zee aan te sluiten in Noord-Holland.
Op 24 juli 2025 nam de verantwoordelijk minister het besluit om windpark Doordewind aan te sluiten via de Schiermonnikoog Wantijroute. De Tunnelroute en de Oude Westereemsroute staan als mogelijke route voor elektrische verbindingen in het programma.
Ook wees de minister nog 3 mogelijke routes aan voor leidingen voor de aanlanding van waterstof: de Ameland Wantijroute, de Zoutkamperlaagroute en de Tunnelroute.
Na vaststelling van het programma is de projectprocedure Net op Zee Doordewind gestart. In deze procedure werkt netbeheerder TenneT samen met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat de verbindingen verder uit. Dit gebeurt door vervolgonderzoek te doen naar de ruimtelijke inpassing. En door de vergunningverlening voor te bereiden. Ook tijdens dit proces betrekken we medeoverheden en de omgeving.
Het besluit over mogelijke aansluitingen in de toekomst vindt plaats in Programma Verbindingen Aanlandingen op zee (VAWOZ).
Schiermonnikoog Wantijroute (VII) gaat windenergie aan land brengen bij Eemshaven
Meer informatie over PAWOZ-Eemshaven, officiële documenten
Wat gebeurt er bij u in de buurt?
Wilt u weten wat er in uw regio gebeurt? Kijk op Aanlanding windenergie (VAWOZ): wat gebeurt er in uw regio?