Nederland maakt stappen naar een nieuw energiesysteem, maar versnelling blijft nodig
Nieuwsbericht | 15 september 2026
Terwijl het totale energieverbruik daalt, wekt Nederland steeds meer hernieuwbare energie op. Tegelijkertijd blijft Nederland nog afhankelijk van fossiele energie uit het buitenland. Voor de transitie naar een klimaatneutraal energiesysteem zijn de komende decennia veel investeringen nodig. Dat blijkt uit de Monitor Energiesysteem 2026.
De Monitor Energiesysteem brengt jaarlijks in beeld hoe het Nederlandse energiesysteem ervoor staat en hoe het verandert. De monitor geeft inzicht in onder meer energiegebruik, verduurzaming, energiezekerheid, betaalbaarheid, energiebesparing en infrastructuur.
Belangrijke ontwikkelingen
Het aandeel hernieuwbare energie groeit
In 2025 steeg het aandeel hernieuwbare energie in het energieverbruik van Nederland naar 23 procent, tegenover 20 procent in 2024. Vooral wind en zonne-energie leveren een steeds grotere bijdrage. Inmiddels is ongeveer de helft van het elektriciteitsaanbod afkomstig van CO₂-vrije bronnen. \
Het energieverbruik is afgelopen jaar licht gedaald
Vooral in de industrie is het energiegebruik de afgelopen jaren afgenomen. In de gebouwde omgeving is het energiegebruik duidelijk gedaald, onder meer doordat gebouwen beter zijn geïsoleerd. De belangrijkste reden dat we minder energie gebruiken in gebouwen is dan ook dat we energie efficiënter inzetten.
De energie-afhankelijkheid van Nederland daalde afgelopen jaar licht
De import van energie daalde in 2025 naar 77%. Het gaat hierbij vooral om fossiele energiebronnen. Voor hernieuwbare energie ligt dat heel anders: meer dan 90 procent komt uit Nederlandse productie of winning.
De herkomst van onze energie verandert
In 2021 kwam nog 21 procent van de geïmporteerde energie uit Rusland. In 2025 was dat 3 procent. Het aandeel van de Verenigde Staten steeg in dezelfde periode van 11 naar 24 procent. Daarmee zijn afhankelijkheden veranderd, maar niet verdwenen.
De energietransitie vraagt grote investeringen
Naar verwachting is tussen 2025 en 2030 jaarlijks 42 tot 59 miljard euro nodig voor investeringen in het energiesysteem.
Onderdeel van de Klimaat- en Energienota
De Monitor Energiesysteem is een jaarlijks product dat samen met de Klimaat- en Energienota wordt gepubliceerd. Deze nota beschrijft de voortgang van het klimaat- en energiebeleid en de belangrijkste ontwikkelingen die van invloed zijn op de verduurzaming van Nederland. De Monitor Energiesysteem geeft daarbij een feitelijk beeld van de ontwikkeling van het Nederlandse energiesysteem. Samen laten de twee producten zien waar Nederland staat, welke ontwikkelingen zichtbaar zijn en waar verdere stappen nodig zijn.