Hoe werkt inspraak?
De energietransitie is een complex proces dat invloed heeft op onze leefomgeving. Daarom is participatie van iedereen in de omgeving belangrijk. U kunt meedenken over de inpassing van projecten in uw omgeving op een inspraakmoment. Wanneer u dat kunt doen, wordt door de minister bekendgemaakt. Of door mee te denken over de visie van uw provincie over hoe de energievoorziening er in de toekomst uitziet.
Meedenken over energieprojecten
Als een project gepland wordt, wordt altijd de omgeving betrokken. Daarvoor bestaan procedures, met officiële momenten. Tijdens een procedure kunt u bijvoorbeeld laten weten hoe u geïnformeerd wilt worden, wat u denkt van de mogelijke locatie, waarmee rekening moet worden gehouden, of er iets over het hoofd is gezien of dat er onjuistheden in het ontwerpbesluit staan. Dit noemen we ‘inspraak’. De overheid is verplicht u te laten weten wat er met uw reactie gebeurt.
Aan het eind van de procedure wordt een besluit genomen. Als u het daar niet mee eens bent, dan kunt u bezwaar aantekenen of in beroep gaan bij de Raad van State. Die beoordeelt het beroep en kijkt hierbij of het besluit volgens de regels is genomen.
Hoe dat werkt, kan verschillen per soort project en type procedure. Op deze website vindt u bij elk project uitleg over de procedure die daarbij hoort. En op het moment dat inspraak mogelijk is, staat bij dat project hoe en wanneer u kunt reageren.
De projectprocedure
Voor projecten die horen bij de landelijke energie-infrastructuur, geldt de Projectprocedure volgens de Omgevingswet. Hier leest u meer over deze procedure.
Mijnbouwvergunningen
Bedrijven die naar aardgas, grondstoffen of aardwarmte willen zoeken, deze uit de grond willen halen of willen opslaan, hebben daar vergunningen voor nodig. Hoe u daarop kunt reageren wordt uitgelegd op deze pagina.
Meedenken over regionale toekomstplannen
Provincies en gemeenten maken plannen hoe op de lange termijn de energievoorziening in uw regio vorm krijgt. Dat gaat niet over losse projecten, maar over de grote lijnen. Denk hierbij aan een energievisie of omgevingsvisie van uw provincie of de warmtevisie van uw gemeente. Bij het maken van deze plannen kunt u meedenken. Kijk op de website van uw provincie en gemeente naar de mogelijkheden. Een overzicht van grote projecten met een uitleg over de samenhang in uw provincie vindt u onder het overzicht per provincie . Daar staan ook nuttige links met meer informatie.
Meedenken over nationale ontwikkelingen
U kunt ook meedenken over nationale ontwikkelingen. De overheid maakt plannen voor de lange termijn, zoals het Nationaal Plan Energiesysteem , het Programma Energiehoofdstructuur en het programma Duurzaam Gebruik Diepe Ondergrond. Daarin staat hoe de overheid denkt over de richting waarin het energiesysteem zich moet ontwikkelen en wat daarvoor nodig is. Hoe u kunt meedenken, staat op de pagina’s over deze programma’s.
U kunt soms ook meedenken via een burgerberaad. Dat is een groep mensen die via loting bij elkaar is gebracht om na te denken over onderwerpen zoals klimaat. In 2025 heeft het burgerberaad klimaat advies uitgebracht aan de Tweede Kamer. Meer informatie hierover vindt u bij de Rijksoverheid .