Energiezekerheid en weerbaarheid
We willen erop kunnen rekenen dat er altijd voldoende energie beschikbaar is. Dat noemen we energiezekerheid. Daarbij gaat het niet alleen om voldoende energie op het juiste moment, maar ook om het beperken van risicovolle afhankelijkheden van andere landen.
Waarom willen we meer onafhankelijk worden?
De wereld om ons heen verandert snel. De energiecrisis van 2022 liet al zien hoe kwetsbaar we zijn als we in Europa veel fossiele brandstoffen en schaarse grondstoffen uit landen buiten Europa moeten halen. Geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten en daarbuiten laten zien hoe afhankelijk we zijn, met hogere energie- en grondstofprijzen voor huishoudens en bedrijven als gevolg. Door nu te investeren in eigen schone energie en een duurzame, circulaire economie wordt ons land weerbaarder en welvarender.
Import van energie in Nederland
Jaarlijks aandeel geïmporteerde energie van totaal energieverbruik Nederland
77% van onze energie komt uit het buitenland
In 2025 was Nederland voor 77% van zijn energie afhankelijk van import. Dat komt vooral doordat we nog veel aardolie en aardgas gebruiken. De energiebronnen die we het meest moeten importeren zijn fossiele energiebronnen, zoals olie en gas.
Jaarlijks aandeel geïmporteerde energie per energiebron
72% van het aanbod duurzame energie komt uit eigen land
Voor hernieuwbare energie komt het aanbod al grotendeels van eigen bodem, namelijk voor 72%. Dat komt onder andere door energie uit wind en zon in Nederland.
Landen waarvandaan we energie importeren
De afgelopen jaren zijn de landen waaruit Nederland energie importeert sterk veranderd. In 2021 kwam nog 21% van onze energiedragers uit Rusland. In 2025 was dat nog 3%. Tegelijkertijd is het aandeel van de Verenigde Staten gestegen van 11% in 2021 naar 24% in 2025. Andere landen waar we veel energie van importeren zijn het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en Kazachstan.
Voldoende stroom beschikbaar hebben
We gebruiken steeds meer elektriciteit. Daarom is het belangrijk dat er altijd genoeg stroom beschikbaar is. Op dit moment is de kans op een tekort in Nederland klein. De norm staat toe dat er gemiddeld maximaal 4 uur per jaar niet genoeg stroom beschikbaar is. Onderzoek laat zien dat de kans op een tekort vanaf 2030 groter wordt. Ook kunnen we niet altijd rekenen op stroom uit het buitenland, omdat andere landen op hetzelfde moment veel stroom nodig kunnen hebben. Daarom neemt het kabinet maatregelen om stroomtekorten in de toekomst te voorkomen. Zo krijgen energieproducenten en andere aanbieders in de toekomst een vergoeding om voldoende capaciteit beschikbaar te houden. Netbeheerder TenneT ondersteunt bij de uitvoering van deze maatregel.
Lees meer over dit onderwerp in de Monitor Voorzieningszekerheid .
Herkomst van geïmporteerde grondstoffen in 2025
Ook grondstoffen zijn belangrijk
Windturbines, zonnepanelen, batterijen en andere energietechnologieën worden gemaakt met verschillende metalen en mineralen. Denk bijvoorbeeld aan lithium, grafiet, kobalt, koper, nikkel en zeldzame aardmetalen. Op dit moment wint Nederland deze grondstoffen beperkt zelf. In de grafiek hiernaast ziet u in welke landen deze grondstoffen worden verwerkt, waarna Nederland grondstoffen vanuit deze landen importeert. Nederland is daarom afhankelijk van deze landen voor de import van belangrijke grondstoffen.
Het Nederlands Materialen Observatorium brengt de risico's rond kritieke grondstoffen voor Nederland verder in beeld. Ook werkt de Europese Unie aan het versterken van de winning en verwerking van kritieke grondstoffen binnen Europa.
De Monitor Energiesysteem
De Monitor Energiesysteem brengt jaarlijks in beeld hoe het Nederlandse energiesysteem zich ontwikkelt. De monitor kijkt naar het energieaanbod en -gebruik, verduurzaming, energiezekerheid, kosten, energiebesparing en de ontwikkeling van de energie-infrastructuur.