Energiezekerheid en weerbaarheid
We willen erop kunnen rekenen dat er altijd voldoende energie beschikbaar is. Dat noemen we energiezekerheid. Daarbij gaat het niet alleen om voldoende energie op het juiste moment, maar ook om het beperken van risicovolle afhankelijkheden van andere landen.
Waarom willen we meer onafhankelijk worden?
De wereld om ons heen verandert snel. De energiecrisis van 2022 liet al zien hoe kwetsbaar we zijn als we in Europa veel fossiele brandstoffen en schaarse grondstoffen uit landen buiten Europa moeten halen. Geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten en daarbuiten laten zien hoe afhankelijk we zijn, met hogere energie- en grondstofprijzen voor huishoudens en bedrijven als gevolg. Door nu te investeren in eigen schone energie en een duurzame, circulaire economie wordt ons land weerbaarder en welvarender.
Import van energie in Nederland
Jaarlijks aandeel geïmporteerde energie van totaal energieverbruik Nederland
77% van onze energie komt uit het buitenland
In 2025 was Nederland voor 77% van zijn energie afhankelijk van import. Dat komt vooral doordat we nog veel aardolie en aardgas gebruiken. De energiebronnen die we het meest moeten importeren zijn fossiele energiebronnen, zoals olie en gas.
Jaarlijks aandeel geïmporteerde energie per energiebron
72% van het aanbod duurzame energie komt uit eigen land
Voor hernieuwbare energie komt het aanbod al grotendeels van eigen bodem, namelijk voor 72%. Dat komt onder andere door energie uit wind en zon in Nederland.
Landen waarvandaan we energie importeren
De afgelopen jaren zijn de landen waaruit Nederland energie importeert sterk veranderd. In 2021 kwam nog 21% van onze energiedragers uit Rusland. In 2025 was dat nog 3%. Tegelijkertijd is het aandeel van de Verenigde Staten gestegen van 11% in 2021 naar 24% in 2025. Andere landen waar we veel energie van importeren zijn het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en Kazachstan.
Voldoende stroom beschikbaar hebben
Elektriciteit wordt steeds belangrijker in ons energiesysteem. Daarom is het belangrijk dat er altijd voldoende stroom beschikbaar is. De leveringszekerheid is in Nederland momenteel groot. De leveringszekerheid norm staat gemiddeld maximaal 4 uur per jaar onvoldoende aanbod toe. Onderzoek laat zien dat er nu geen aanwijzingen zijn voor grote schaarste, maar dat de leveringszekerheid richting 2030 en 2035 onder druk kan komen te staan.
Nederland kan elektriciteit importeren wanneer dat nodig is, maar ook andere landen kunnen dan behoefte hebben aan stroom. Daarom zijn voldoende binnenlandse productie, flexibiliteit en een betrouwbaar elektriciteitsnet belangrijk om ook in de toekomst op elektriciteit te kunnen rekenen.
Lees ook meer over dit onderwerp in De Monitor Leveringszekerheid van netbeheerder TenneT.
Herkomst van geïmporteerde grondstoffen in 2025
Ook grondstoffen zijn belangrijk
Windturbines, zonnepanelen, batterijen en andere energietechnologieën worden gemaakt met verschillende metalen en mineralen. Denk bijvoorbeeld aan lithium, grafiet, kobalt, koper, nikkel en zeldzame aardmetalen. Op dit moment wint Nederland deze grondstoffen beperkt zelf. In de grafiek hiernaast ziet u in welke landen deze grondstoffen worden verwerkt, waarna Nederland grondstoffen vanuit deze landen importeert. Nederland is daarom afhankelijk van deze landen voor de import van belangrijke grondstoffen.
Het Nederlands Materialen Observatorium brengt de risico's rond kritieke grondstoffen voor Nederland verder in beeld. Ook werkt de Europese Unie aan het versterken van de winning en verwerking van kritieke grondstoffen binnen Europa.
De Monitor Energiesysteem
De Monitor Energiesysteem brengt jaarlijks in beeld hoe het Nederlandse energiesysteem zich ontwikkelt. De monitor kijkt naar het energieaanbod en -gebruik, verduurzaming, energiezekerheid, kosten, energiebesparing en de ontwikkeling van de energie-infrastructuur.